VOLAPÜKAGASED PRO NEDÄNAPÜKANS.
JÄFIDOT VPAKLUBA VALEMIK NEDÄNIK
Ä
JÄFIDOT BÜFIK DILÄDA VALEMIK FEDA VPAKLUBAS.
YELOD: 8
Redak: ‘Dr. Arie De Jong’ (‘Voorschoten’, ‘Leidschweg’ 39. Nüm potakala: 107174) e ‘J. G. M. Reynders Sr.’ (‘Den Haag’, ‘Goudsbloemlaan’ 120. Nüm potakala: 199061): kadämals Vpa.
NINÄD

PÖTÜ YELACEN.	2
Hieroglifaston di ‘Rosette’ in Dältad di ‘Nile’	2
Tüvs	5
Legivots lifa	6
‘A. A. Moll van Santbergen’	6
NUNS.	7
Volapükaklub valemik Nedänik.	7
Trubadur	7
Juitagads	10
NUNS.	10
VOLAPÜK DABINON DÜ YELS MÄLDEG.	10
SIKOTS PEGEVÖL FA CIFAL PÖTÜ DABIN MÄLDEGYELIK VPA.	11
Dalebüd Cifala de 1939, Mäzul 31, Nüm: 1	11
Dalebüd Cifala de 1939, Mäzul 31, Nüm: 2	11
Dalebüd Cifala de 1939, Mäzul 31, Nüm: 3	12
Dalebüd Cifala de 1939, Mäzul 31, Nüm: 4	12
Volapükaklub valemik Nedänik: Kobikam 29id	12
BÖDAFLEN DE ‘JOPLIN’, ‘MO’ (TATS PEBALÖL NOLÜDA-MEROPA)	13
NUNS.	14
Volapükaklub valemik Nedänik.	14
PROPAGIDAKOMITETANEF PRO VP.	15
Jenotem brefik Volapüka	15
Dö Mäsiat dobik e pats votik se rujenav relik	20
STIGÄDAM.	24
‘J. G. C. P. PEERBOLTE’: “PROFESAN VOLAPÜKA”. †	24
NUNS.	25
Volapükaklub valemik Nedänik.	25
Diläd valemik feda Vpaklubas.	25
VOLAPÜK E NOLAV.	25
NUNS.	26
Volapükaklub valemik Nedänik.	26

1939 (yelod 8id)
PÖTÜ YELACEN.
Primü 1939 lüvokädobs oles valik ladöfo: Dabeni e benedi mödikis ün yel nulik! Yel at vedonös pro obs valik, e pato i pro din obsik, yel benedik! Ko danöf e koten ekanobs nunön, das klub bevünetik, sevabo: el ‘Internationaler Befreiungsbund’ (= lelivükamafed bevünetik) gebon Volapüki obsik in spod bevünetik oka. Sam gudik at pasöfölonös fa klubs votik, sodas fino klubs e feds bevünetiks valiks gebons Volapüki obsik! Ad dagetön benoseki at reidans valik sötons keyufön. Kanols atosi. Yufolsös obis! Bü val slopükolsös limanis nulik, dat binobs nämiks in komip obsik ta mätedans obsik! Betikolsös, das ledisein ga muton binön, das gebobs näi lomapük obsik in kosäd bevünetik yufapüki te bali e no mödikumo ka yufapüki bal. Ibä pas täno spiked ela ‘Schleyer’, ko kel enotükom Volapüki, ujenöfikon, if jenöfo ogebobs yufapüki bevünetik te bali.
Menefe bal, püki bal!
REDAK.
Se Volapükagased pro Nedänapükans. Yel: 1939. Pads: 1—2.
Hieroglifaston di ‘Rosette’ in Dältad di ‘Nile’
Fa ‘Prof. Dr. Albert Sleumer’, ‘Studiendirektor’ p.d.
Bü brefüp delagaseds äblinons nuni, das in top ot, kö ün gustul yela: 1799 ston labü penäts kil pitüvon, kel asä balid imögükon letuvi hieroglifas, nog basoinadileds blägik fol petuvons-la. Va ons nu läfulükons sio u no blögi dämik bäldik, ats alo elüodükons logis obsik dönu ad ston balid at. Bü degyels bal e lafik guvanef museda Britänik in ‘London’ epübon penädi patik, kela ninäd binälik onitedon kulivani alik.
Ab büiküno büküpetis anik. Lägüptänans vönik ägebädons hieroglifis sonemik (= nüpenäds “koina”-penätik saludik) ya sis reiganaked kilid oksik za yel: 3100 bü Kristus. Äkodidons rigi magapenäta at, kel äbinädon me vödasilabs zao 1500, lugode oksik: ‘Thot’ (‘Dhoute’). Piano se vödapenät tonatapenät mö konsonats 24 ädafomikon. Vokats leigo no pämalons, äsä samo in penät vönahebreyik, e penäts votik, kels ädavedons se Lägÿptänik. Sekü atos, atos pamäniotonös näio, jenöfot paplänon, das vöds leigik in püks lofüdänik difik to konsonataked ze leigik papronons semikna ön mods küpidiko distiks (samo: ‘Nebukadnesar’ näi ‘Nabuchodonosor’), e sekü kod kinik valemo pron rigik töbo nog binon tüvovik.
Za yel: 250 pos Kr. geb hieroglifas äfinikon. Reid atas änepubon so staböfiko se seved koptanas, sevabo licinanas Vöna-Lägüptänanas, das äbinos nemögik pro nolavans foginänik, ad plänädön malis bisarik, kelis no selediko älogoms su boeligs in cifazifs Yuropik. Klüliko ai dönu steifüls päduinons ad plänädön malis klänöfik. Nemu Deutänan famik bal, kel pämotom ün 1602 in ‘Geisa’ nilü ‘Fulda’, pamebomös is, efe yesuitan latumik: ‘Athanasius Kircher’ († 1680 in ‘Roma’), kel päglorükom fa timakompenans oka, asä el ‘doctor centum artium’ (= nolan lekanas tum). Stabü nol okik koptapüka äcedom, das in hieroglifs klänöfav Vöna-Lägüptänik piklänedon, ed ästeifülom ad yümätön oni ko klänöfavs netas votik lofüdäna. Pos preparam teldegyelik man ko staböf Deutänik voböl äpübom, näi lebuks votik mödik, toumis kil ela ‘Oedipus aegyptiacus’ oka (1652-1655), ed äläükom ad ats eli ‘Sphinx mystagogica’. El ‘Kircher’, kel ettimo ya teiko dub mused märöfik oka, keli ifünom in löpatidöp yesuitanas in ‘Roma’, ivedom volasevädik, ädesinodom i ad tradutön nüpenädis boeliga fo ledom di ‘Laterano’. Ädunom atosi ko sagat somik, das nolavan ettimik nonik ädotom veräti plänäda, e ga öklülädos ün kildil balid tumyela epasetiköl, das set ze alik piplänon dobiko.
Pas ston de top: ‘Rosette’ (Larabänapüko: ‘Raschid’), in fagot milmetas 14 de Zänodamel, ögevon mögi ad tuvedön hieroglifis. Tüv gretik at äsekon de dun fizira Fransänik, kel pänemom: ‘Boussard’ (ü: ‘Bouchard’), e kel ikömom ko milit ela ‘Napoléon’: I ini Lagüptän. Ma sagädiloveükam bal ston äseaton su taledaglun, ma votik äbinon in mön rubäldik, keli trup soldatas Fransänik ämuton moükön ad jafidön spadi pro lebum fortifa: ‘St. Julien’. Vüo el ‘Boussard’ pibekomitom fa löpan oka: generan: ‘Menou’, ad blinön stoni jerabik ini generanalöd tö ‘Alexandria’. Denu ston päcedon as ledutot patik ela ‘Menou’. Sosus ye ‘Napoléon’ älilom dö tuvot, äbüdom ad loveblinön oni lü netastitod nulo pifünöl de ‘Kairo’: tuvan it ye päpromuvom ad generan, sekü kelos daloy kludön, das lampör fütürik ädasevom völadi tuvemik basoinablöga. Sunädo nolavans mödik, kels dugädoms militi äjäfikoms me on. Büdü ‘Napoléon’ de vödems kil debükots päjafädons fa stonabükans tel: ‘Marcel’ e ‘Galland’, kels pivokoms se ‘Paris’. Äbesmivoy stoni me bükablägin, äseidoy sui on bledi papüra, ed äpedoy ati medü gumazilids fimiko ta on. Debükots somik päsedons pükavanes famik in Yurop. Generan: ‘Dagua’ äblinom ün yel: 1801 teli atas lü ‘Paris’, kö “sifan: ‘Du Theil”’ ästeifom in netastitod ad tradutön onis.
Posä general linglänik: ‘Ralph Abercromby’ (1734-1801) ivikodom lonädiko Fransänanis sumätöfü ‘Menou’ äkomipölis ün 1801 mäzul 21 nilü ‘Abukir’: vilag nolüdalofüdü ‘Alexandria’, in bagaf: XVI püdamabaläda pälonos, das ston di ‘Rosette’ sa vönots Lägüptänik veütik votik ämutons palovegivön generane: ‘Hutchinson’. Ab yeg jerabik at piblinon vüo lü ‘Alexandria’ ini dom ela ‘Menou’, kö on ini jugäds pivilupöl äbinon; generan Fransänik älecedom stoni ebo asä ledutoti okik. Ab Linglänans no äklemoms, ed ädagetoms lovegivi ona ün 1801 tobul, pos kelos lodot jerabik päblinon dub stemanaf Linglänik ivedöl: ‘L’Egyptienne’ lü ‘Portsmouth’, ed is älükömon ün 1802 febul. Nu ämekoy güpakopiedis de nüpenäds, ed äsedoy onis niveres Yuropik ti valikes. Finü 1802 ston päpladon fifümiko ini mused Britänik in ‘London’.
Ston di ‘Rosette’, äsä nu binon, labon fomi folliena stedagulik nenomik labü lunot meta bal, vidot zimmetas mäldeg, e bigot zimmetas ti teldeg. Len löpafin detaflana e detadono dileds ze gretiks defons. Blög licinon se tim elas ‘Ptolemaei’, e pidekon niludo löpo in dil klöpik pisuseidöl, kel ye moon, ko magod ela ‘Horus’. Geilot lölik ona bo ebinon zao mö mets tel. Luveratiko ädablinon in tem seimik fo magot rega, ed ämuton bo notükön dunis gretik oma. Nunod dö ats pilauton in püks tel, sevabo in Lägüptänapük ed in Grikänapük. Balid äkomädon ye in tonatasots tel, in hieroglifs ed in demot ü pöpapenät, kel it idafomikon za yel: 750 b.Kr. se hierat ü kultanapenät reigatimäda vönik (3000-2450), soäsä i pägebon pro papürodaruläds. Primo penät at ämuton pareidön in keds penditik, e pas mödo latikumo in kedets horitätik, efe mödiküno de det lü nedet, äsä pö hebrey e penäts pükas votik. Vödem hieroglifik stona ninädon te kedetis 14, ko kels kedets 28 de kedets Grikänapükik pekonseföl 52 baiädons, du vödem demotik labon kedetis 32. De kedets pemäniotöl valik ye mödikums ka foldeg binons nenätiks sekü dileds deföl. Nu ye dinäd gönöfik emögükon ad läfulükön kedetis hieroglifik deföl. Ün yel: 1898 ätuvoy sevabo lestäli ko nüpenäd leigik in ‘Damanhur’ (‘Hermopolis Parva’) in dältad di ‘Nile’, kel kipedon b.v. i yegis jerabik se sepül de ‘Tut-ench-Amun’. Zuo ätuvoy su temavöls nisula de ‘Nile’: ‘Philae’ nog hieroglifis, kels ämoükons dotis lätikün dö läfulükam stona di ‘Rosette’. Somo vödem lölöfik dabinon in Lägüptänapük e Grikänapük.
El ‘Stephen Weston’, as Linglänan balid, ijäfikom ün 1802 me tuved vödema Grikänapükik, pos kelos i el ‘Du Theil’ änotükom tradutodi oka. Atan ye ästetom, das vödem äninädon nuni dö dan kultanas anik di ‘Alexandria’ kol ‘Ptolemaeus’: V.: ‘Epiphanes’. Fransänan: ‘Ameilhon’ äpübom ün gölayel de 1803 in ‘Paris’ tradutodi latinik vödema. Me vödem demotik balidnaedo el ‘Silvester de Sacy’ ed el ‘Akerblad’ äjäfikoms ün 1802. Lätikan älonom verätiko nemis: ‘Alexander’, ‘Alexandria’, ‘Isis’, ‘Ptolemaeus’ e.v. Nolavans bofik täno äjäfikoms me dils hieroglifas, kels medü lovat pifremons, bi ebo ats äninädons nemis regas u godas. Pianiko äsetuvoy in vödem hieroglifik tonatasinifis malas balatik. Pö atos äbenodistükoms okis nolavans äs ‘Warburton’, ‘De Guiges’, ‘Barthélemy’, ‘Zoëga’ e patiküno ‘Young’ sa ‘I. W. Bankes’. Lätikan äplöpom ün 1818 ad tuvedön su ston, keli bü yels kil ituvom su nisul ‘Philae’, nemis: ‘Berenice’ e ‘Kleopatra’.
Ked lafabik ün 1822 fa ‘Young’ pekobopladöl täno pämenodon e veütiko pälölöfükon fa vestigan Fransänik famik: ‘I. F. Champollion’. Noe äplöpom ad letuvön nemis e tiädis ti valikis lampöras Romänik, abi älautom balidnaedo gramati Vöna-Lägüptänapükik, su kel fovans valik oma ästutons. Ab neai el ‘Champollion’ üprogedomöv in nol hieroglifas, if no ikedemomov, leigo äsä ettimo ‘Athanasius Kircher’, koptapüki.
Nüpenäd it stona änunon dö dalebüd lezälik kobikama kultanas di ‘Re’ ü solikultanas pötü yelam balid kronamadela ela ‘Ptolemaeus’: V ‘Epiphanes’ (196 b. Kr.), kel ettimo äbinom reigan Löpa- e Dona-Lägüptänas. Pas ün yel jölid regama okik plin yunik at pikronom. Rigiko te vödem demotik dalebüda ädabinon; vödem hieroglifik e tradutod Grikänapükik pimekons bai on. Nüpenäd pidäton tü del 4id mula Grikanik: ‘xandikos’ (= prilul), kel baiädon ko del 18id mula Lägüptänik: ‘Meshir’ (u: ‘Mekhir’). Ün yel et — so nüpenäd tonon — el ‘Actus’: son ela ‘Aetus’ äbinom hilekultan, ed el ‘Pyrrha’: daut ela ‘Philinus’, sa el ‘Areia’: daut ela ‘Diogenes’ ed el ‘Irene’: daut ela ‘Ptolemaeus’ äbinofs jilekultans. Posä tiäds rega sa dalestüm omik kol gods e löf omik pro net Lägüptänik pelonülons, jonüls küpidik no nemödikums ka degjjöl meuga telik at pänumädons; bevü ats panemons: legivots in mon e gren pro temigaledans, stiams tripas e debas, kels suämons dötumis jüo luldeg, libiostadükam fanäbas yelalunüpik, finid mütahürama matrodas, läsükam tematripas, finid xila volutanas büikum, läsükam linumastofa- e grenatripas, nätükam temas pro tor e nims votik, sa dönulöod bumotas saludik efailöl.
Kultanef pagik älonon asä jonüli danöfa oksik kol reg mödükumami geböfas lezälik ad stimam oma, sa stidi zeladelas nulik ko disein ot. Fütüro kultans in mödot lölik oka pötiädons asä “dünans goda su taled epuböla: ‘Ptolemaeus’”; stimatiäd at ömuton panüködön ini doatalins fa kultanef päpolöls. Fino in Lägüptän mebastons labü dalebüd at ömutons palöodön in tems valik klada balid, telid e kilida stimü “god laidüpo liföl: ‘Ptolemaeus”’.
Se pesagölos reidan dasevon fasiliko, vio vemo ninäd nüpenäda kilik läson tefü veüt pö jenöfot, das dub on plän verätik hieroglifas Lägüptänik balidnaedo pämögükon. No sevobs, va jenöfo ejenos, das mebastons somik pelöodons in tems Lägüptänik. Töbo tel atas pekonsefons alo jüo ün tim obsik, to “god laidüpo liföl: ‘Ptolemaeus’ ”, kel no äfägom ad laidabinükön onis.
Se Volapükagased pro Nedänapükans. Yel: 1939. Pads: 2—7.
Tüvs
Fa ‘C. M. Van Hille-Gaerthé‘.
(Se el ‘Het Vaderland‘.)
Bal lakas nolüdikün Lingläna el ‘Derwentwater‘ binon. No binon lak sevädikün ela ‘Lake-District‘, ab binon sublimik ä löfidik; topon pazüölo dub lubels, kelas köls süpädiko votikons tü düp alik. Len flan rovik laka at, nilü cifazif ela ‘Cumberland‘: ‘Keswick‘ geilöp: ‘Friar's Grag‘ dabinon. If egrämoy löpio da fotalaelil, e stanoy su sömit, vat — maä pabeliton — u blövik u gedik u dofik u largentinakölik lunidon da bimatuigs dolagöl. Nisuls bundanöfiko pebegloföls topons in vat; botils slifons de nisul lü nisul, de jol lü jol; cils su futs nüdik in vat labons pledis läbüköl okas vü bimavuls len jol.
Su lubel at vü bimastams ston krüdik neküpidik dabinon, kel te pesmufeton utöpo, kö in fremül kap ela ‘John Ruskin‘ penücidon, e vöds lönik omik: ‘The first thing, which I remember as an event in life was being taken by my nurse to the brow of Friar's Grag on Derwentwater‘.
Kin osagon-li, fluni kinik “jenot balid”, keli memoy in lif oka, labon ün lifayels fovikum menacila...? tüv balid!
At pro el ‘Ruskin‘ yunik smalik begräm lubela et äbinon, ed... us el ‘Derwentwater‘ ätopon in jön gretik oka.
No daseivovoik klänöf bisarik laka binon, kel labon lifi lönik oka, e zü ok volis votik: lubels lövik, lubels geilik, genist flamakölik, vatafals noidöl rovik, jips gedik, ed ün gölayel els ‘lake-lambs‘ keinik nifavietik smalik su lustogils blägik, brüyär in florem purpurik, regasomuns, grün, rojan, yelov, goldinaköl!
Kisi pö naed balid et el ‘John Ruskin‘ elogom-li ed esumodom-li ninälo, älabölo nami cilik oka in ut gretikumana? Nati mödik, domis nonik, menis nemödik. El ‘Derwentwater‘ äbinon ettimo no votikos, äsä lak stilik in züamöp stilik; fümo no nog pitüvon as top pro hitüpamuads.
Dü lif lölik pö el ‘Ruskin‘ gol at, selogam at de lubel, eblibon as plak jerabik, as memot, kel ävedon fon metias. Dö atos reidobs su pödaflan stona: ‘The spirit of God is around you in the air that you breathe; His glory in the light that you see, in the fruitfulness of the earth and the joy of its creatures. He has written for you day by day his revelation as He has granted you day by day your daily bread‘.
No zesüdos ad tävön lü el ‘Friar's Grag‘ ad sevön atosi valik. Ab binos stil, veit lubela löfidik at, kel, leigo äsä su tops mil votiks, vesedükon obis dö sublim e nenfin su taled Goda.
Lifobs in vol fikulik, nesefik; labobs semikna senäli , das füms, kels stabons in dalestüm obsik, fäkam obsik, lekred obsik e fied obsik, paflapons balatiko se nams obsik. E täno tuvobs — e vio fasiliko bo beigolobsöv mebamalili neküpidik at — peglivölo in ston, kel todon yelis e mistomis, das vol fulon me lanal Goda. ‘John Ruskin‘, kel äbinom man gretik tima okik, ätüvom ön mod oka liegi verata laidüpik at.
Mens tälenik plakons tüvis digöfik ün lif. Ab mens komunik leigo plakons tüvis, ifi labons natäli votik, ed i ats binons digöfiks, bi utos, kelosi oy it etüvoy, vedon dalab nelovedütovik mena.
Pöfik menalif binon, kel beigoulon u beispidon ve jön e lit sila, ve mögs nenfinik, kelis lifadel fägon ad lofön. Pöfik men binon, kel neai tüvon bosi.
Ibä tüv binon lieg; lieg, keli oy it ön mod gudik kanoy juitön; lieg, de kel nenfiniko kanoy ditibön kemenes oka.
Cil belifon tüvis in vob cilik oka, in mufät magäla oka; ‘John Ruskin‘ ätüvom läni oka, lunüpo büä äkanom dagebön vödis ad notodön süpädi e fäkami oka.
Men plakon tüvis: tüvon in gad oka nästi smalik, fulik me bödalifians molädik, keli kelomans valik onik ebeigolons. E fredi kiomödik on e votans belifons demü vol smalik at käläla, jäfa e dedieta! Men tüvon koboyümi kölas, lepladami floras, bukas, möbas, kel födon plitöfi doma okik, e pliton valikanis, kels us lödons, usio kömons, ed usao segolons.
Tüvon poedoti, setemi in konot seimik, diledi musiga, pänoti, ed in zif stilik u liföfik piadili ebäldiköl, lü kel tävageidian nonik edugon desiniko oni.
Mens tüvons in men votik — logoto ba men boso necädik, komunik — süpädi: gud neküpidöl onik, cogedäl onik, suemäl onik, relöf onik, feini tikäla onik.
Ibä jäfüd tüvas no labon miedis, e das dalabobs fägi ad plakön tüvis, gevos life obsik digöfi süperik onik.
Se Volapükagased pro Nedänapükans. Yel: 1939. Pads: 7—9.
Legivots lifa
Se ‘Dreams’ fa ‘Olive Schreiner’.
Äloegob slipön vomi. In slip oka ädrimof, das Lif ästanof fo of, ed äkipof in nam alik legivoti: in bal Lelöfi, in votik Libi. Ed äsagof vome: “Välolöd!”
E vom ästebedof lunüpo; ed äsagof: “Libi!”
E Lif äsagof: “Evälol gudiko. If isagolöv: “Lelöfi!” ügivoböv ole uti, keli ibegolöv; ed üdegoloböv de ol, ed ögekömoböv no plu. Nu del okömon, kü ogekömob. Tü del et opolob legivotis bofik in nam bal”.
Älielob smilön vomi in slip ofa.
‘London’ (Linglän)
Se Volapükagased pro Nedänapükans. Yel: 1939. Pad: 9.
‘A. A. Moll van Santbergen’
Ko lied vemo gretik ädagetobs nuni, das söl: ‘Abraham Albertus Moll van Santbergen’: läxtidal matemata pö realajul in ‘Arnhem’ ä stimaliman Vpakluba valemik Nedänik edeadom.
‘Moll van Santbergen’ ädutom lü pionirs Vpamufa in län obsik, ed eduinom, e mudöfo e penamo, mödikosi vemik pro pak Vpa.
De fün Vpakluba val. Nedänik ün 1890 ebinom nenropo liman zilik kluba. Äbinom visitan fiedik kobikamas. Ün 1897 dekul äfünom dilädi: ‘Arnhem’, kela presidan äbinom. Sekü primät oma diläd at enoganükon ün 1899 prilul pötü dabin teldegyelik Vpa Vpadajonädi. Geidian pro dajonäd at pälauton fa om. De 1902 novul äbinom keredakan gaseda: “Nuns blefik se volapükavol”. Ün yels: 1900 e 1901 diläd ‘Arnhem’ äpübon timapenädi lönik: “Volapükabled”, kela redakan äbinom.
Ün 1902 de om in kobovob ko ‘Dr. H. Van de Stadt’ äpubon: ‘Korte spraakkunst en lijst der voornaamste stammen, voorvoegsels en achtervoegsels van de algemeene taal “Volapük”’, ed as läükot ela “Nuns blefik se volapükavol” de om studot leigodik dö Volapük ed ‘Esperanto’.
Ün 1898 gustul äfünom in ‘Oosterbeek’ Vpabüri, kö äkanoy dagetön nünis dö Vp. Dü yels anik i ebinom cif spodasogoda pro Vpans.
Ün 1899 prilul ädagetom diplomi ‘Volapükatidela’, ün 1900 febul uti ‘löpitidela’ ed ün prilul yela ot uti ‘profesana Vpa’. Ün yel ot i päcälom as kadäman Vpa.
De 1902 ‘Moll van Santbergen’ äbinom vipresidan Vpakluba val. Nedänik, cali kelik ämutom finädön ün 1934 demü per logamafäga okik. Ün 1931 dekul nog äkeyufom nämiko pö dönunoganükam kluba at. Demü meritabs gretik, kelis eduinom Vpamufe e pato klube, päcälom mobü presidan in kobikam valemik yulula 28id yela: 1934 lelobülo as stimaliman.
‘Moll van Santbergen’ pämotom tü 1860 gustul 3 in Arnhem ed ädeadom tü 1938 novul 29 in ‘Scheveningen’. Fefilükam reta stöfik oma äjenon tü dekul 2 balidfovik in kremator tö ‘Westerfeld’ in ‘Velsen’.
In ‘Moll van Santbergen’ perobs fleni gudik, limani fiedik kluba obsik. Äbinom lezilan nämik volapükadiala, e nem omik pomäniotom ai ko stim in jenav Vpamufa. Pato klub obsik obleibon stimön omi as man, kel ai estanom su lebrekod ad jelodön demädis ona.
Zen omik takädonös in püd!
REDAK.
Se Volapükagased pro Nedänapükans. Yel: 1939. Pads: 10—11.
NUNS.
Volapükaklub valemik Nedänik.
Evedof jiliman:
läd: ‘C. Peerbolte-Jansie’, in ‘Zaltbommel’ (Nedän), ‘Kerkstraat’ 51.
Ladet nulik:
söl: ‘Arie De Jong, W.P.zn’, in ‘Soerabaja’ (Yafeän), ‘Van Swollstraat’ 24.
Edeadom:
söl: ‘A. A. Moll van Santbergen’, in ‘Scheveningen’ (Nedän).

De “Vpavöds nulik” nu dabinons liseds fol: Vp-Deutänapük, e liseds tel: Deutänapük-Vp., kels ninädons vödis valik, kels komädons in liseds votik fol. Utans, kels no nog dalabons kopiedis lisedas at, e vilons kopiedön onis, kanons, loenön balato onis de redakan balid Vpagaseda at. Mutons ye promön ad gesedön onis ome mögiküno suno, sodas votikans, kels i vipons ad kopiedön lisedis at, no nedons stebedön tulunüpiko lüsedi onas.

Kanons pasivön de söl: ‘Dr Arie De Jong’ in ‘Voorschoten’ (Nedän), ‘Leidscheweg’ 39. Potakal: 107174:
Gramat Vpa fa ‘Dr Arie De Jong’	fl.N.	1,—
‘Wörterbuch der Weltsprache’ fa otan	„ „	4,—
‘Leerboek der Wereldtaal’ fa otan	„ „	1,—
‘Lehrbuch der Weltsprache’ fa ‘Johann Schmidt’	„ „	0,80
Statuds e nomem konömik Vpakluba val. Ned.	„ „	0,25
Yelod: 1939 Vpagaseda pro Nedänapükans	„ „	2,—
Yelods büik gaseda at a yelod	„ „	1,50
Hüm Vpa (vödem teik) a samäd 1	„ „	0,05
a samäds 10	„ „	0,25
a samäds 50	„ „	1,—
Vpamäks a samäds 100	„ „	0,50

Kanons pasivön de söl: ‘J. G. M. Reynders Sr.’ in ‘Den Haag’ (Nedän), ‘Goudsbloemlaan’ 120. Potakal: 199061:
‘Statuten en Huish. Reglement der Alg. Ned. Wereldtaalvereeniging’	fl.N.	0,25
Statuds e nomem konömik Vpakluba val. Ned.	„ „	0,25
Yelods 1id jüesa 7id Vpagaseda pro Nedänapükans a yelod	„ „	1,50

Bükapök. In tiäd yegeda: “Pük menik.” su pad: 44 nüma: 6 yeloda: 7 as lautan pebükos: ‘Schleumer’, atos muton binön: ‘Sleumer’.
Se Volapükagased pro Nedänapükans. Yel: 1939. Pads: 11—12.
Trubadur
fa ‘René Marcia’.
Pos neit dakonsälama klänik ko trupacifs oka, pö kel vögs groböfik lesiöras heargik ätonons vemöfo zaniko in kasedalecem blägio pismokädöl dub flamots mismoköl, pö kel puns nämik omas vemöfiko äflapons su tab kvärepaboadik vetik e vin bludaredik peädik nevifiko äseflumon se goblets largentik idofalöl, söl: ‘Gerfaut de Thonars’: feudasöl nämädik päbedredöl idemonitom ün göd gölik, ven sol goldaredik töbo ästadon sus firafot fogablövik, cifü trup pleidik lesiöras, kriganas e dünädanas, ad sumätükön sumätöfü vil fümädik oka feudani todälik: söl: ‘Conrad de Montferrier’, kel pleidäliko ärefudom ad fölön bligis mödo tu vemikis, kels pibligadons ome fa feudasöl mimenik oma.
E de gulatüm geilik lunedik äsölogof trupi ämotevöl el ‘Azalais de Thonars’: jikasedal pälöföl, kela duns sofik, me kels ästeifof ad sofükön liedi fa himatan nenmiserik okik päkodöli, äbinons äsä benedam pro pöfikans e dränäläbs. Äloegof nidülön stralis goldik sola älöpiköl sui maged geilik söla: ‘Gerfaut’ in harnad glumidiko blägik nesmufiko nidik omik, ve kel plümäd dolagöl de lehät pifärmüköl ädofalon äsä vef blägik, sui blötaharnads glimik, jeläds blövik e rediks, lustäns frediko äfänädöls e speds nidik kriganas e dünädanas. E lad ofik äbludon demü söl: ‘Conrad De Montferrier’, äbludon pö tik dö kruäls mimenik, kelis himatan e sökans okik ödunoms, dö dremäl lenauda, kel ödavedon in län, ven konot vinditateva tätik omik öziikonöv. Ibä äbinom nen benäd. Sümil nonoik nobaladäla, guda, lesiöräla äsüikon föro in ladäl glumik rübik oma. Ähetof omi, ähetof deli, ün kel ivedof jimatan omik ad savön lifi fata okik: feudan bäldik gedaherik, keli söl: ‘Gerfaut’ idakipom in fanäböp demü nefölot smalik, ähetof lebötidis sovadik, kelis äjenükom in kased okik ko lesiörs grobälik, kels äslopoms omi, pö kels ädesirom ofi näi ok ad logön lü duins yöganas, ed äpedom kidis sovadik oka sui jots nüdik ofik; ähetof neitis, ün kels ätakädom in brads ofa ta koap ofa e balib stiföfik omik äkontagon blöti molik ofa, ed ün kels ko logs lemaifik, ädremölo sekü lenaud demü senäl, äsva snek koldik slimik ivoulon ofi, ästebedof gödi zogik... Dü del lölik jikasedal lunedik äseadof, äninälölo me medit lügik, in tümacem stilik, kel äbinon steböp fa ol pibuüköl, jüä prim soara, ven lulit sofik ya äxänon ve völs, yöbavokäds laodik ädudranons jü ol. Älogof plödio da bobädafenät lemaifik. Sol ädonikon lü horit. Sil älefilon ko glut flamöl. Äbinos mufät kölas: bludared, safranayelov, violät dofik, grün paeli e köl nakara glimik. Sömits bimas äsmolons goldarediko; flumed äflumon vefölo lü vesüd, äsä gold liföl. Täno älogof kodi fredüköl yöbavokädas. Su flumed goldakölik nafil deköfik änilikon nevifiko. Sol ämodoniköl ävivon goldikosi vü nafilatruk lunedik, vü podastev skilöfiko pibevoböl, e sail gretik äsvoliköl ämagon oki violätiko ta sil älitiköl. E su pödageiled geilik manamaged lunedik älogädikon, äbinom nüdakapik, sodas herem blonik krugülik oma ädofalon äs gold sui jots omik, de kels mäned goldaveluvik lunik veitik, kel pireväron de blöt love bäk oma, ädolagon.
Älogof yäki veluvik dofagrünik omik, kel älabon topü blöt oma sköti goldik; slivs svolik pidubevobons ko goldaveluv, ed in brad oka äpolom lüti goldik.
Nu äjoloy, kuratiko donü kased. Äloegof denexänön mani yunik ko stepam resoröl ve jolamaboed e spikön ko mans ofik, kels frediko ikosspidoms omi; e nu el ‘Robin’: skvair ofa äjutedom ini cem, äkienom foi of, ed äkonom, posä ivüdof ome ad spikön, fäkädiko, das el ‘Bertran De Vilamour’, läd sio äsevof: trubadur famik, ikömom ed ibegom lotidi.
Änexänof lü kasedalecem gretik, äbüedof kobikön zü of iposblibölanis valik, ed äbüedof ad dugön trubaduri foi of.
Of, lunedik in klotem blägaveluvik nabalenik, kel in lien bal älopiozugon jü cün ofik, äbiegof me koap yunik okik boso föfio de stul nesmufiko bäadik geilik me damat magifik pijalädöl.
Logod ofik dis jad herema dofik ofa äbinon paelik sekü fäk, e logs gedablövik ofik, kels älabons taki nifafelas lardik dis sil löpik pebesovöl me stels flamülik, änidons sekü läb, du ädalilof lidis trubadura kurugik.
Äkanitom dö ‘Helena’ jönik, kel päravülof fa ‘Paris’, dö ‘Simson’, kela heremi ‘Dalila’ ädekötof dü slip omik, vio ‘Narcissus’ jönik änoyom in fonäd in kel älokom, e dö “tab sirköfik”, kö kurad ai pästimon e reg mögiküno ägespikom alani, kel äkömom.
Ed äbinos pro of, äsva ämagivavokom voli votik: vol, kö pöt nonik ädabinon pro tiren, trät e kruäl; vol lesiöräla, fieda e löfa plütik.
Päjänälölo älogof lü maged yunik oma, lü logod feinalienädik oma ko logs blövik nidik, lü nud stedik e lü herem goldik oma, in kel lit flamotas ädremilon. Ed äbinos, äsva äpolom ko ok in mäned goldaveluvik okik benosmeli felas lardik, fotas e melas.
Äplidof sovemo lidis omik, das äsumof, ven fino äseilom, rosadi glutaredik de blöt oka ed äjedof oni foi futs omik. Äsumom rosadi, äpedom oni len lips oka, ed ämogolom ko bieg nevemik. Ed äbinos pro of, äsva äkesumom ko ok liti valik se lecem in mäned goldik oka, herem goldik oka, ed äposbinükom vagi vamik...
E tü soar fovik äbüedof kömön dönu foi ok trubaduri kurugik. Nu äpolof klotemi pärlatagedik, kel älöpiozugon in lien bal jü cün ofa, e len blöt ofa lel gretik lunedik violätik ätakädon.
E nu äkanitom pro läd löpik te dö: ‘Conrad De Montferrier’: feudan pleidik, lä kurad kela ut neka äleigon, kel iduinom krodagolädi lü “län saludik”, kel soeliko äkomipom ta ‘Saladin’, kel äkipom eli ‘Jerusalem’ in nämäd okik, e dö läd nobik löpik: ‘Azalaïs De Thonars’, kel älödof in kased glumidik, ab kela duns äbinons äsä benedam sofik pro län pidränälöl.
E spel e konfid ädavedons in ladäl ofik, kel ädrenon demü söl: ‘Conrad De Montferrier’, kel ämutom krigön ta himatan mimenik ofa, ed äbinof so fäkik dub lids ela ‘Bertran de Vilamour’: trubadur kurugig, das älütenükof, ven äseilom, nami lunedik okik lü mud oma. Ed äpedom lunüpiko e daladöfiko lipis okik sui nam lunedik feinik ofa, ed ämogolom; ed äbinos pro of, äsva äsumom ko ok speli e konfidi valikis ofa in mäned goldik oka, ed äposblibükom ofi in dredäl e dot.
E tü soar fovik äbüedof dugön trubaduri nogna foi ok, e nu äpolof klotemi flamaredik, kel älöpiozugon in lien bal jü cün ofik, e len blöt ofa äbinon diant so dofiko redik, äsva blägio piflamädon.
Nu äkanitom dö ok it, dö löf gretik oka pro läd sofik, kel älifof in kased glumidik näi hikasedal mimenik, e kol kel äsenälom lelöfi dub magot löfidik, keli trubadurs magivo äsüükoms in fomäl oma, dö jön drimälik ofik e dö ladäl löfaliegik ofik, ed äbinof so fäkik dub lid omik e dub lelöf fiedik omik, das älofof, ven äseilom, ome lipis dremik okik. Äkipom mudi ofik lunüpo lefäkiko, e ven älüvom ofi ün göd gölik, äbinos pro of, äsva äsumom ko ok ladi lölik ofik, lelöfi valik ofik, e tikis valik ofik in mäned goldik okik, ed äposblibükom ofi in soal lölöfik ko ledesir däsperik lü utan, keli nelaodiko änemof. Älelöfons odi dü dels mödik ko lelöf rafinik lölöfik, jüs söl: ‘Gerfaut’ e krigans e dünädans oka glumiko e pivikodölo ägekömoms ini kased ko stäns pisleitöl, jeläds pidusteigöl e harnads pislitöl; ed äsplodülom me vut so gretik dub plid, keli jimatan omik älabof in lids e maged yunik trubadura kurugik, das äbüedom fanäböpön e galedön ofi in tümacem ofik, ed äbüedom sejedön eli ‘Bertran De Vilamour’ fa dünans grobälik okik de kased okik, posä ilüvokädom ome ön zun levemik nemi jimatana okik me zanädanem bapikün pämiotöla.
E ‘Bertran De Vilamour’ädetevom. Ätävom lü jidük Normäna, lü kur rega Lingläna, ed älotidoy omi, ed äjonüloy omi stimi legretik. Ab in ladäl omik magot löfidik läda sofik: ‘De Thonars’ älifon, e melods e poedots valiks omiks änotodons kanito lelöfi omik pro of e meritabis läda löpik oma.
E läd: ‘Azalaïs’ äguirof in tümacem soalik oka. Dü dels lunik älogof veo lü flumed, ed älükof lü sail svoliköl nafila deköfik ela ‘Bertran’. Jüä tü soar seimik, ven sol ästadükon sili ini glut lifik, äleadof slifön oki ini vat deidöl.
E feudans läna, kels äleliloms deadi ofa, äkusadoms söli: ‘Gerfaut’, das ikodom oksaseni jimatana okik, ed älügolädoms ko krigans e dünädans okas in trup nenfinik, cifü kel söl: ‘Conred De Montferrier’ in harnad goldik oka ämonitom, ed äbeleseatoms fortifi glumidik feudasöla minemik. Dü vigs mödik rams äramons mönis dremöl, katapults gianagretik älejedons stonis vetik oksik ta tüms mufülöl, sui nufs frakatöl. Jüä fino lefil vemik vali distuköl ärupädon, e kased pleidik ädästuron ko noid tonäröl ad failot smoköl, disao äramenoy koapi pitroivöl söla: ‘Gerfaut’, kel ti nesevädoviko pimitulon.
E tü soar et, kü lesiörs ya äblümükoms okis ad gegolön lü kaseds oksik, nafil deköfik ela ‘Bertran De Vilamour’ äpubon su flumed, kel äsä gold lifik äflumon vesüdio. Sol ämodoniköl ävivon goldikosi vü nafatruk lunedik e pïodastev skilöfiko pibevoböl, e sail gretik svoliköl ämagon oki violätiko ta sil litiköl. E su pödageiled geilik ko gold pideköl, manamaged lunedik älogädikon; äbinom nüdakapik, sodas herme blonik krugülik oma ädofalon äs gold sui jots omik, de kels mäned goldaveluvik lunik veitik, kel pireväron de blöt love bäk oma, ädolagon. Ab logs okik älogetons sovadiko däsperiko lü failots kaseda ela ‘De Thonars’, e posä ijoloy, änexänom nefümiko ve jolamaboed. Ädasäkom lesiöris, kriganis e dünädanis, äbexänom failotis nog smokölis, ed us äkanitom dü neit lölik dis sil pibesovöl me stels flamülik dö läd löpik: ‘Azalaïs De Thonars’, kela duns sofik äbinons äsä benedam po län pidränälöl, e so vemöfiko liföfiko äsüvokom magoti ofik fo logs dafredik omas, das äbinos, äsva of it, geilo älöiköl äbeigolof ve oms, e klotem leitik ofik äkontagon lipis omsik.
Ün göd nafil deköfik änepubon dönu. E söl: ‘Bertran De Vilamour’: trubadur kurugik äsoalükom oki se dajäf vola, ed ävedom kleudan in kleud de ‘Dalon’, kö älifom soaliko dü yels mödik, e fino ädeadom ön glömäd.
Se Volapükagased pro Nedänapükans. Yel: 1939. Pads: 14—18.
Juitagads
Se ‘Dreams’ fa ‘Olive Schreiner’.
Äspatof in bets, e benosmel svidik bundanik äspearikon; e plökölo äfulükof namis oka me flors. Tän Blig ko lienäds kleilik paelik oka äkömom ed älogom lü of. Tän ästopedof ad plökön, ab ämospatof bevü flors, smilölo, e ko nams fulik.
Tän Blig ko logod takedik paelik oka äkömom dönu, ed älogom lü of; ab of, ädeflekof kapi oka de om. Fino älogof logodi oma, ed äkoedof falön jönikünis floras, kelis idakipof, ed ämospatof seilölo.
Tän dönu ägolom lü of. Ed ähagof, ed äflegof dono kapi oka, ed äflekof oki lü leyan. Ab ven äsegolof, ägülogof lü lit sola su flors, ed ädrenof doliko. Tän äsegolof, e po of äfärmikon laidio: ab in nam oka ädakipof nog floris, kelis iplökof, e smel äbinon vemo svidik in soal glumik.
Ab äsökom ofi. Dönu ästanom fo of ko logod takedik, paelik, funasümik oka. Ed äsevof utosi, demü kelos ikömom; ämaifükof doatis, ed äleadof falön floris: floris, kelis so ilöfof, ed älaispatof nen ons ko logs sigik dolik. Tän nog pö naed lätik äkömom. Ed äjonof ome namis vagik oka: namis, kels nu äkipons nosi. Ab nog älogom. Tän fino änüdükof blöti oka, ed äseramenof se on flori smalik bal, keli iklänedof us, ed äseidof oni sui sab. Nu älabof nosi plu ad givön, ed ämogolof, e sab gedik äviron zü of.
Se Volapükagased pro Nedänapükans. Yel: 1939. Pads: 18—19.
NUNS.
In dabüköp: ‘N.V. v.h. Kemink’ in ‘Utrecht’ (Nedän) epubon: ‘De Wereldtaal’. Volapük. fa ‘J. G. M. Reynders Sr.’ Suäm: fl. Ned. 0,35.
Propagidabukil at pelauton in Nedänapük, e kanon pasivön de lautan: ‘J. G. M. Reynders Sr.’ in ‘Den Haag’, ‘Goudsbloemlaan’: 120. Potakal: 199061 e de ‘Dr. Arie De Jong’, ‘Voorschoten’, ‘Leidsche weg’: 39. Potakal: 107174.

Vpaklub valemik Nedänik ojenükon kobikami valemik 29id oka ün poszedel zädela: 1939 mäzul 11 tü düp: 2 min. 15 in bal lecemas ela ‘Hotel “Noord-Brabant” ’, ‘Vredenburg’: 3 in ‘Utrecht’.

Söl: ‘J. G. M. Reynders Sr.’ begom limanes ut diläda valemik feda Vpaklubas, kels no nog epelons limanamamonis okas pro yel: 1939 e mögädo i yelas büikum, ad potön atis ome bü prilul 1 balidkömöl. Ladet: ‘Den Haag’ (Nedän), ‘Godsbloemlaan’: 120. Potakal: 199061 (Nedän).

Peselons ünü foldil 4id yela: 1938 Vpamäks 500.
Se Volapükagased pro Nedänapükans. Yel: 1939. Pad: 19.
VOLAPÜK DABINON DÜ YELS MÄLDEG.
Tü 1939 mäzul 31 yels 60 ipasetikons, das Vp. pädatikon. Ya ün tumyels büik, isteifoy ad datuvön bosi, kel öbinon pötik ad pagebön as kosädamedöm valemik bevü nets distik. Steifs valik at ye emiplöpons. Pas ‘Schleyer’ eplöpom ad jafön püki mekavik, kel lölöfiko binon pötik pro disein at.
Vp., do binon pük mekavik, dalabon patöfis valik, kelis i natapüks dalabons, sodas jenöfiko kanon pagebön, äsä pük votik alik. Zuo binod Vpa binon so balugik ä so kleilik, das lärn gramata püka at flagon timi ze vemo nemödikumi, ka ut natapüka alseimik. No kanoy kludo stunön, das, ven äseivoy Vpi, i äprimoy ad digidön oni, ed äbetikoy ad dasevön valemo oni asä kosädamedömi bevünetik ut, keli äneodoy so draniko. Ab dasev valemik at no äjenon, efe sekü feits mifätik, kels idavedons in vüm Volapükavola it. Feits at edämükons tuvemiko Volapükamufi, bi äkodons bruli so gretiki, das öman ädeflekon oki de Vp.
Läbo tim at epasetikon. Vp. perevidon staböfiko. Baläl penätükon dönu. Oflagos te nog töbidi mu vemiki ad vobädön, das Vp. labülon dönu pladi, keli vönädo seimna älabon, e keli nog ai digädon.
E nu Vp. dabinon dü yels mäldeg. Binobs danöfiks dö utos, kelosi ya ekanobs dagetön, ab binobs ön mafäd vemik no nog koteniks, ibä in tef at stadobs nog in fagot tu gretik de zeil padesinöl. Ad rivön zeili at, sevabo: dasev valemik Vpa asä kosädamedöm bevünetik, ozesüdos, das alan keyufon, kel baisenälon boso diali at. Olaivegobs su veg, in kel enügolobs, ab spelobs pö atos ladöfo, das i reidans obsik ostütons obis ma fäg okas pö vobod at.
Volapük lifonös!
REDAK.
Se Volapükagased pro Nedänapükans. Yel: 1939. Pad: 22.
SIKOTS PEGEVÖL FA CIFAL PÖTÜ DABIN MÄLDEGYELIK VPA.
Dalebüd Cifala de 1939, Mäzul 31, Nüm: 1
Vätälölo, das söl: ‘Dr. Arie De Jong’, kadämal Volapüka, evedöl Volapükan ün 1888 ai eblebom slopan fiedik Volapüka, ed ün yels lätiko 19 töbido evobom ed esteifom ad dönulifükön püki at, e nog ai me näm lölik oka lesteifom ad födön Vpamufi, e kludo ön mod patik ebenodistükom oki tefü Volapük,
esludob ad legivön pötü dabin mäldegyelik Vpa söle: ‘Dr. Arie De Jong’ pemotöle in ‘Batavia’ (Yafeän) tü 1865 tobul 18, e lödöle in ‘Voorschoten’ (Nedän), ‘Leidscheweg’, nüm: 39,
köni di ‘Schleyer’.
	‘Bad Godesberg’, 1939 mäzul 31. 
	Cifal Volapükanefa:
	Prof. D. Dr. ALBERT SLEUMER, 
	‘Studiendirektor i. R.’
Dalebüd Cifala de 1939, Mäzul 31, Nüm: 2
Vätälölo, das söl: ‘Ştefan Băsilescu’, kadäman Volapüka, binom sis 1887 slopan fiedik Volapüka, e sis tim et ziliko ejäfom ad födön Vpi in län oka: Rumän, ed igo to bäldot vemik oka nog ai jäfom me laut e gramata e vödabüka Vpa in Rumänapük, e kludo mu patiküno ebenodistükom oki tefü Volapük,
cälob potü dabin mäldegyelik Volapüka söli: ‘Ştefan Băsilescu’ pemotöli in ‘Socenii-Dolj’ (Rumän) tü 1864 mäzul 4, e lödöli in ‘Comuna Talpasi’ (Rumän),
as kadämal Volapüka [27(41)].
	‘Bad Godesberg’, 1939 mäzul 31. 
	Cifal Volapükanefa:
	Prof. D. Dr. ALBERT SLEUMER, 
	‘Studiendirektor i. R.’
Dalebüd Cifala de 1939, Mäzul 31, Nüm: 3
Vätälölo, das söl: ‘Jakob Sprenger’ kadäman Volapüka, ya ün 1886 eprimom ad lärnön Volapüki, ed ebinom sis tim et slopan fiedik Volapüka, e de yel: 1891 as Vpan zilik ai nämiko esteifom, e nog ai nämiko steifom ad födön Volapüki ed ad jelodön oni ta befeits alseimik, e kludo mu patiküno ebenodistükom oki tefü Volapük,
cälob pötü dabin mäldegyelik Volapük söli: ‘Jakob Sprenger’, pemotöli in ‘Speicher’, ‘Appenzell’ (Jveizän) tü 1872 mayul 8, e lödöli in ‘Gams’, ‘St.Gallen’ (Jveizän),
as kadämal Volapüka [28(42)].
	‘Bad Godesberg’, 1939 mäzul 31. 
	Cifal Volapükanefa:
	Prof. D. Dr. ALBERT SLEUMER, 
	‘Studiendirektor i. R.’
Dalebüd Cifala de 1939, Mäzul 31, Nüm: 4
Vätälölo, das söl: ‘Johann Schmidt’, tidan Volapüka, etradutom lautotis difik: fabs, märs, konots, koneds,... fa ‘Aisopos’, ‘H. Chr. Andersen’, blodem: ‘Grimm’, ‘L. Bechstein’, ‘Fr. Hoffmann’, ‘E. A. Poe’, ‘Th. Storm’, ‘Fr. Gerstäcker’, ‘J. P. Hebel’, ‘N. Hawthorne’, ‘Muldener’, ‘B. B.’, ‘H. Von Kleist’, ‘F. Becker’, ‘P. Weber’, ‘Kletke’, ‘A. S. Hurst’, ‘O. Spamer’, ‘W. O. Von Horn’ (‘W. Oertel’) se Deutänapük e Linglänapük ini Volapük, ed elautom Volapüko literalisedi veitöfik Vpagasedas e Vpabukas, jenotemi brefik Vpa e poedotis ze 20, e dub atos saidiko ejonom, das labom noli pro cal tidala Vpa,
cälob pötü dabin mäldegyelik Volapüka söli: ‘Johann Schmidt’ pemotöli in ‘Weißkirchen am Taunus’ (Deutän) tü 1895 setul 28, e lödöli in ‘Weißkirchen am Taunus’, ‘Bahnhofstraße’, nüm: 20,
as tidal Volapüka (647).
	‘Bad Godesberg’, 1942 mayul 24. 
	Cifal Volapükanefa:
	Prof. D. Dr. ALBERT SLEUMER, 
	‘Studiendirektor i. R.’
Se Volapükagased pro Nedänapükans. Yel: 1939. Pads: 22—24.
Volapükaklub valemik Nedänik: Kobikam 29id
Fa ‘J. G. M. Reynders’.
Ün poszedel zädela: 1939 mäzul 11 kobikam valemik 29id päjenükon in bal lecemas ela ‘Hotel “Noord-Braband”, ‘Vredenburg’: 3 in ‘Utrecht’.
Ze tü düp: tel e laf presidan: ‘Dr. Arie De Jong’ se ‘Voorschoten’ ämaifükom kobikami. In glidaspikäd oka ämebom deadami tü novul 29 lätik stimalimana: söl: ‘A. A. Moll van Santbergen’ in ‘Scheveningen’, kel leigo äsä söls: ‘Dr. T. C. Winkler’ in ‘Haarlem’, ‘Dr. H. Van de Stadt’ in ‘Arnhem’, ‘E. F. L. Haastert’ in ‘Rotterdam’, ‘D. Feikema’ in ‘Velp’ e nog votikans anik, ädutom lü pionirs, kels esevädükoms in län obsik Volapüki, e ko at valemapükasäkädi. Fovo presidan äsagom sekretane, noe nemü ok it, abi nemü klub, dani ladöfik demü laut pämoda: “ ‘De Wereldtaal.’ Volapük.’, kel ipubon bü brefüp. Äspelom, das pämod at obinonöv vemo frutik pro klub.
Protok kobikama valemik büik päloreidon, e pos lobül kobanefa pädispenon fa presidan blöfü baibin.
Nunod fa sekretan peblinöl dö yel epasetiköl äninädon brefo sökölosi:
Limananum epluikon boso. Klub äperon sekü deadam stimalimani oka: söl: ‘A. A. Moll van Santbergen’ in ‘Scheveningen’. Yeged pededietöl mebe oma pelasumon ini nüm balid yeloda presenöl gaseda at. Nemü klub lecifef äsedon floraglidi, ed i penedi kelieda röletanes peposbinüköl.
Kobikam valemik büik päjenükon tü 1938 mäzul 12 in ‘Zeist’ in el ‘Hotel Figi’. Nunod kobikama at pelasumon ini nüm: 3 yeloda büik gaseda obsik, ed i ini delagaseds gretik anik läna obsik. Pö kobikam at söl: ‘N. Schravesande’ pädavälom as vipresidan.
Jäfidot kluba: “Vpagased pro Nedänapükans” epubon nomöfiko aipos muls tel, ed eprimon tü yanul 1 lätik yelodi jölid oka. Dub pak veitik gaseda at Volapük aiplu pasevädükon. Pläso limanes Vpaklubas gased at sevabo pasedon i mödikes niverabukemes in lomän e foginän, delagasedes, reidalecemes notidik, studanaklubes, pöpaniveres, e ladetes difik votik. De flans ze mödiks gased ädalon getön jonülis baisenäla. In yelod epasetiköl plä konots anik i yegeds veütik anik äpubons, äsä “Daved Vpa” e “Pük menik” fa ‘Prof. Dr. Alb. Sleumer’, “Literat vönädik Vpa” fa ‘J. Schmidt’, ‘Eugène Dubois’ fa ‘J. F. Van Bemmelen’, “Yudakritans” fa ‘D. J.’.
De Vpamäks ün yel epasetiköl samäds 1500 päselons, leigodü samäds 1800 ün 1937. Bi Vpamäks at kanons yufön vemo mödiko paki Vpa, geb onas pakomandon vemo.
Demü propagid ün laf balid ela 1938 nomöfiko telna a mul noteds dö Vp. pälasumon ini el ‘De Zeister Courant’.
Ad Vpa-vödabuk Deutänapükik fa ‘Dr. Arie de Jong’ fövot mälid eblümikon. Ün prim yela at pö fiam: ‘Broekhoff v/h Kemink’ in ‘Utrecht’ pämod fa ‘J. G. M. Reynders Sr.’ pelautöl: “ ‘De Wereldtaal.’ Volapük. ” äpubon. Pämod at nu binon sivovik valöpo in bukated tä suäm mö flonazims Ned. 35 a samäd. Limans kluba Nedänik ägetons glato bukili at.
Tefü Vpakadäm kanos panunön, das söl: ‘J. G. M. Reynders Sr.’ päcälom fa cifal: ‘Prof. Dr. Alb. Sleumer’ ün 1938 mayul 7 as kadämal Vpa.
Diläd valemik feda Vpaklubas epluikon boso me limans anik. Lü atans dutom i söl: ‘J. Sprenger’, sekretan kluba bevünetik, kel ogebom fovo pla Vp. vönädik jünu pegeböl Vpi perevidöl. As liman vemo zilik diläda valemik feda söl: ‘Johann Schmidt’ dalom panemön, kel etradutom lautotis mödik se püks Deutänik e Linglänik ini Vp. Se spod ejenöl klülädos, das Vp. aiplu vedon sevädik e süükon nitedäli.
Ma ced semanas valemapükasäkäd jinon patuvedön ainog no saidiko. Söl: ‘Aldo Lavagnini’ in ‘Mexico’ sevabo edatikom dönu valemapüki nulik, eli ‘Mondlingwo’ II. In periodapenäd: ‘De Kern’ dinädü yeged fa ‘W. A. Powell’ in el ‘The Contemporary Review’ “pük bevünetik” nog pebesikon as säkäd no nog petuvedöl. El ‘International Auxiliary Language Association’ in ‘New York’ jäfon ainog me suk tuveda valemapükasäkäda.
Nunod äfinikon me jon ad mäzul 31 ayela, tü dät kelik yels mäldeg epasetikons, das pädan: ‘Johann Martin Schleyer’ in ‘Litzelstetten’ in Deutän etuvedom ön mod nidik valemapükasäkädi me Volapük oka.
Pos atos kal dö 1938 päxamon e päzepon. Kal päjöton me jötasuäm gönetik mö fl. N. 26.25.
Bevü penäds pigetöl penäd cifala: ‘Prof. D. Dr. Alb. Sleumer’ ädabinon, kel älüvipom kobikame benoseki.
Pö daväl limanas tel lecifefa söls: ‘Dr. Arie De Jong’ e ‘J. G. M. Reynders Sr.’, kels älaboms turni ad säcalikön, pädaväloms dönu me vögods valodik tefädo as presidan e sekretan-kädan.
As top kobikama valemik sököl el ‘Utrecht’ pälonon, ed as tim del bal ünü pasatavaken.
Pos atos äbespikoy dinis anik Vpi tefölis e modis, me kels okanoyöv reklamön ko benosek Vpi.
Pos atos presidan äfärmükom me vöds ladöfik anik kobikami ko stigädam ad kälön mögiküno demädis Vpa.
Lecifef kluba nu binädon me ‘Dr. Arie De Jong’ in ‘Voorschoten’: presidan; ‘N. Schravesande’ in ‘Hilversum’: vipresidan; ‘J. G. M. Reynders Sr.’ in ‘Den Haag’: ‘Goudsbloemlaan’: 120: sekrean-kädan.
Se Volapükagased pro Nedänapükans. Yel: 1939. Pads: 26—28.
BÖDAFLEN DE ‘JOPLIN’, ‘MO’ (TATS PEBALÖL NOLÜDA-MEROPA)
Fa ‘Prof. Dr. Albert Sleumer’, ‘Studiendirektor’ p.d., ‘Bad Godesberg’ (Deutän).
Ün bäldot lifayelas ze teldeg el ‘Guy Greenwell’ sevom ad jänälön lemödotis lilanas, ven medü radion lomazifa okik spikom lü balionats menas. Pö spikäds oka säkom büiküno, dö böds kinik omutom spikön, e lönülom täno ma vip pluamanuma. E va tefos blägakapaparudi (‘parus atricapillus’) u gokahauki (‘astur palumbarius’), boturi (‘ardea stellaris’) u jipülavulturi (‘gypaëtus barbatus’) el ‘Guy’ spikom mu nolaviko dö bödem lölik. Givom teiko memo nünis kuratikün dö köl, pats, nulüdot e kösömots, ed i dö bisars valik lifamodas onas, äsä te nataflen laidälik, kel vestigom verati lölik tefü bödalif, fägom ad givön.
Ya go suvo ele ‘Guy’ päbegos ad bitön as tidan fo tänadöps gretik boskotanas e tevanas, ed atos ya äjenon sis yels mödik. Too leno binom milagacil, soäsä atos kazeto palesagon in gaseds Lamerikänik. Ab sis cilüpayels oka ejäfom tio nenropiko me stud vola plümilabik. Fat omik dalabom bödibridöpi lardik. El ‘Guy’ ädaglofom zänodü goks, döks, gans e dinduns. Pälanälükom ai dub magod u buk alik, kel änünon ome dö böds. Pals omik ägebidükons ome gasedis e periodapenädis gudikünis dö bödav. Mem omik äjinon fägik ad sumodön ko füm tuvemik vödi alik päreidöl. Lü atos nog tumats e milats düpas äkömons, dü kels älelogom nati. Ai dönu äziglibom da fot e fel ad seivön kuratiko flenis plümilabik oka. Dü tims düpalunik äseatom ids bim alseimik ad lükön nästibumi, kaniti u komipi onas. Igo böds plafikün ävedons konfidiks kol om. Ven ün del seimik fat äkeblinom ko ok hipuli zülyelik lü kobikam gretik nataflenas, el ‘Guy’ i pävüdom ad spikön lü sedäbs 1600 ela ‘Isaac-Walton-Liga’. Ädunom atosi ön mod so vemo staböfik e jänälöl, das valans ästunons. De timül et (1927) ämutom jenükön in dils valik topäda nilikum lomäna okik tumatis spikädas dö böds pälöföl.
Neai pals emütons hipuli ad studön; estöpädons güo go suvo tuzili oma. Sosus periodapenäds nulik ilükömons, ai dönu meib fata u mota ätonon: “O ‘Guy’! kvänolöd liti, e gololöd lü bed!” Bi hipul nolom notetis mögik valik dö böds plu 750, fägom ad begespikön dötumis 98 säkas valik, kels pälonülons fa lilans noliälik oma. No selediko nem omik komädon as spikädan näi uts nolavanas plakilabikum su vüdakads klubas nolavik.
Te löf vemöfik ela ‘Guy’ kol nat, kel tenikon i kol fits, salmuns, bufods, sneks... kelas samädis liföl mö tumats anik käledom, evedükon omi nolani ä konani somiki. Reto kondötom, äsä hiyunan saunik alik mö yels teldeg. Binom komunan gudik, kel ye labom dagebi vödastoka vemo gretikuma, ka bäldavik omik binon go veütik. I palobom demü atos — kelos padigidon in sogods Lamerikänik as tug patik — das süperiko bemaston lotografi brulik Linglänapüka. Reto löfom svimi, glöpädi, nüdafutogoli e kompenom pö mäts bäldotakompenanas oka.
Se Volapükagased pro Nedänapükans. Yel: 1939. Pads: 28—29.
NUNS.
Egetoms
köni di ‘Schleyer’:
söl: ‘Dr. Arie De Jong’ in ‘Voorschoten’ (Nedän).
stimadiplomi kadämala Vpa:
söl: ‘Stefan Basilescu’ in ‘Comuna Talpasi’ (Rumän),
söl: ‘Jakob Sprenger’ in ‘Gams’ (Jveizän).
diplomi tidala Vpa:
söl: ‘Johann Schmidt’ in ‘Weiszkirchen am Taunus’ (Deutän).

Lofobs söles löpo penemöles benovipis ladöfikün obsik demü sikots, kelis egetoms de cifal Vpanefa. Spelobs, das obleiboms vobön ko zil ot pro Vp. löfik obas.

Volapükaklub valemik Nedänik.
Ladets nulik:
söl: ‘A. N. De Jong, W. P. zn’ in ‘Batavia’ (Yafeän) ‘Bandoengweg’: 14.
vomül ‘Jacq. Stok’ in ‘Den Haag’ (Nedän) ‘Van Boetzelaarlaan’: 140.

Peselons ünü foldil 1id yela: 1939 Vpamäks 300.
Se Volapükagased pro Nedänapükans. Yel: 1939. Pad: 30.
PROPAGIDAKOMITETANEF PRO VP.
Ad födön Vpamufi, kela vipab gretik pato peblöfädon fa söl: ‘Schravesande’ pötü kobikam valemik lätik Vpakluba valemik Nedänik, söls: ‘N. Schravesande’ e ‘J. G. M. Reynders’ enunoms, das äklienoms ad fomön kobo propagidakomitetanefi pro Vp.
Ad ledunön bligädi, keli ebligidoms dub atos, elautoms sirkülapenädis tel (in Nedänapük). Balid ninädon levüdi ad stütön südöfiko, e mögiko i moniko, Vpamufi. Sirkülapenäd at posedon pösodes difik, dö kels kanoy spetön, das labons nitedäli anik in zeil fa obs padesinöl. Telid jonidon ad paseagivön ciles gretikum, ad slüdön i onis, ad slopikön dini obsik.
If bevü reidans gaseda obsik, pösods dabinons, kels vilonsöv yufön obis pö propagid at, medä klienons ad seagivön sirkülapenädis pemäniotöl sevädanes oksik, tän kanons flekön okis lü sekretan Vpakluba Nedänik, ‘Goudsbloemlaan’: 120 in ‘Den Haag’, kel ogivom ones vilöfo sirkülapenädis paneodöl.
Gebobs pöti ad memükön, das propagidapenäd: ‘De Wereldtaal’ Volapük. pläso in bukated kanon pasivön in sekret ot tä flonazims 35 a samäd.
REDAK.
Se Volapükagased pro Nedänapükans. Yel: 1939. Pads: 31—32.
Jenotem brefik Volapüka
Fa ‘Johann Schmidt’: tidal Vpa.
Volapük pädatuvon ün yel: 1879 fa pädan romakatulik: ‘Johann Martin Schleyer’ in ‘Litzelstetten’ in Badän: pädöp ettimik oma. Blufs balid püka nulik äpubons in el ‘Sionsharfe’ (= Siunahap): mulagased poedik katulik, kel pifünön ün 1876 fa ‘Schleyer’, e keli om it i äredakon. Se reidanasogod onik ädagetom kluo slopanis balid oka, as vomül: ‘Wirsching’, ‘K. Lenze’, läd: jimatan kronalavogana: ‘Wolter’, ‘Rupert Kniele’, e votikans. As Vpapenäd balid äpubon ün 1879 mayul läükot nüma: 35 ela ‘Sionsharfe’ ko tiäd: ‘...’ (= Disin volapüka e volagramata pro kulivans netas valik tala). Penäd at äjonon su pads 4 prinsipis Vpa, fomis gramatik, ed i blufasetis balid. Jü prim yela: 1881 el ‘Sionsharfe’ ädünon fovo as jäfidot Vpanas balid, dubä äblinon Vpavödemis smalik mödiküno in fom poedik. Ün gölayel: 1880 in dabüköp: ‘Tappen’ in ‘Sigmaringen’ äpubon dabükot balid Vpagramata e vödabuka labü pads 136 in jölplifat smalik. Num slopanas ävedon gretikum; gretadilo äbinons Deutänans, ab ga ya slopans balatik ädabinons in Lösterän, Linglän, Svedän e Litaliyän, si! igo in Merop. So ‘Schleyer’ äkanom pübön de 1881 yanul Vpagasedi lönik: el “Vpabled lezenodik”, dub kel Vp. ädageton dönu slopanis nulik mödik in Deutän.
Ün yel: 1882 ya dabükot telid Vpagramata äpubon, e Vpaklubs balid päfünons in Vürtän, Jlesän e Svedän. I kobikam Vpik notidik balid äjenon ün yel at. De 1883 yanul äpubon as Vpagased telid el ‘Weltspracheklubs’ (= Vpaklubs) ela ‘Fieweger’; i dabükot 2id vödabuka äpubon ün 1883. Igo in Rusän, Fransän e Siyop nu slopans balatik ädabinons. Ün yel fovik Vp. äduinon progedi gianagretik, Vpapenäds mödik äpubons, e Vpaklubs zao 20 ädabinons, gretadilo in Sulüda-Deutän e Nedän. In Nedän de 1884 i Vpagased kilid äpubon. Posä ya ün prim yela at mödot semik kobikamas notidik ijenons, Vpakongred balid päjneükon ün 1884 gustul 25-28 in ‘Friedrichshafen’, kel pävisiton fa pösods mödik, gretadilo se Deutän. Kongred at äblinon Vpe benoseki gretik. Ya ün yel fovik Vp. älabon in tats Yuropik tio valiks mödoti veütik slopanas; pato in Fransän äprogedon vemo, num Vpaklubas ämödikumon, ed in zifs mödik tidodems Vpik päjenükons. ‘Schleyer’ äfealotädom lü ‘Konstanz’ len ‘Bodensee’, ed äfünom us zänabüri Vpa. De 1886 yanul i in Spanyän Vpagased äpubon, e mu pato in Deutän num gretik Vpaklubas nulik ädavedon. Bevü Vpapenäds mödik yela at i soms se Rusän, Fransän e tats votik Yuropa ädabinons. Slopans Vpa ädabinons in taledadil alik, in län alik.
Yel: 1887 äblinon Vpe mödikumami gianagretik slopanas; in Deutän, Danän, Belgän, Litaliyän, Lösterän e Merop ga Vpagaseds nulik 8 ädavedons. Bo Vpaklubs nulik 100 päfomons in dils valik vola. Vpapenäds mödo plu 100 äpubons ün yel at, e gasedem vola lölik äblinon yegedis dö Vp. Tidodems in zifs gretik pävisitons fa milats pösodas, noateds dö Vp. äpubons, brefo volanef lölik äsevon Vpi. Ün gloratim at Vpa kongred telid ün gustel 6-9 päjenükon in ‘München’, kel pävisiton fa mödot gretik Vpanas se läns valik. ‘J. M. Schleyer’ päzepom as cif löpikün Vpamufa. Ad lebumön lölöfikumo vödabuki, ed ad kälälön baläti püka kadäm päfünon, as dilekan kela ‘Prof. Kerckhoffs’ se ‘Paris’ pälevälom. Vpacifs e Vpalautans sevädiküns ädabinons ad yufön omi pö atos. I döfs smalik anik, kels iklülädons plago, pämoükons.
Ven ya Vpakongred balid igevon püke stigädi gretik, so at äbinon pos kongred telid nog vemo gretikum. Vp. äprogedon me gianasteps da vol lölik, ed älabon ün 1888 slopanis mö bal e foldil bal jüä bal e teldil bal balionas. Ün yel at Vpapenäds nulik plu 150 äpubons, bevü kels dabükot folid vödabuka gretik labü Vpavöds 20.000 ädabinon. Num Vpagasedas, kels äpubons in taledadils fol äsuämon: 25, bevü kels gaseds ädabinons, kels äpubons alvigiko. Num Vpaklubas imödikumon ad: 255, bevü kels mödiks älabons limanis plu 100, ed ans igo plu 300. In lezifs tidodems fovo pävisitons fa tumats e milats pösodas, Vpakobikams nu äturnons ko dajonäds Vpaliterata, kel nu ya äzüon penädis zao 350. Ad ats nog duton mödot veütik gaseds ela ‘Lederer’: “Zi vol lölik”, ela ‘Schnepper’: “Cogabled” , ela ‘Kerckhoffs’: el ‘Le Volapük’, ed ela ‘Säterstrand’: el ‘Volapükisten’ sa votiks anik nog älelogädons.
Ab daväl ela ‘Kerckhoffs’ as dilekan kadäma ökodon dämükami vemik Vpa. Pö fün oka pötü kongred telid kadäm äsuämon keninükamü ‘Schleyer’ e ‘Kerckhoffs’ limanis 25, kelanas limans 3 ya suno pos atos ädeadoms. Dü pasetikam tima ‘Kerckhoffs’ ämobom votükamis nulik, primo in mafäd go pülik, ab latikumo votükamamobs ämödikons in bundan somik, das Vpaliterat lölik üvedonöv nenvöladik, e Vpan alik pömütonöv ad lärnön dönu primao püki. Ven ‘Schleyer’ ya ämutom refudön flagi somik demü Vpaliterat veütik valemiko pipaköl, tän ämutom pato refudön oni sekü vätäl, das votükam stäänik püka fümiko ökodonöv bruli, e säslopi vero zesüdiki pluamanuma gretik. So pianiko leskans ädavedons bevü ‘Kerckhoffs’ e ‘Schleyer’, kels fino äficenons ini feit notik. Feit at ädranon nu i ini padüls Vpagasedema. Po ‘Schleyer’ ästanon pluamanum muik Vpanas, bu val i kekomipans se yels balid Vpa. Ab ‘Kerckhoffs’ iplöpom dub cäl oknämätik kadämanas ad dakipön pluamanumi in Vpakadäm. Po om Vpans at ästanoms, bevü oms äkomädoms Vpans cädik mödik e redakans Vpagasedas gretik, äs ‘Lederer’, ‘Obhlidal’, ‘Bayer’ e ‘Heyligers’, e Vpalautans sevädik, äs ‘Pflaumer’, ‘Rosenberger’, e ‘Rylski’. Omi äslopons dil gretikün Vpanas Fransänik e Belgänikas, dil Vpanas Danänik, si! igo dil Vpanas Deutänik. Slopans di ‘Kerckhoffs’ äblinons i votükamis balid, to taspik de ‘Schleyer’, ini gaseds (samo: “Timapenäd Vpik” ela ‘Bayer’) e Vpapenäds e tidabluks (samo: ela ‘Pflaumer’) oksiks, dun kelik äkodon valöpo bruli ed ästöpon lölöfiko progedi Vpamufa. Si! slopans balatik ela ‘Kerckhoffs’ ädunoms nog mödikumo in lüäl at, ed älautoms gramatik nomik (‘Lederer’ e ‘Rylski’), kel tio no plu älabon bosi Vpa ela ‘Schleyer’. Feit ävedon ai mäpetikum, Vpagasedem ad palets tel pislitöl päfulükon me feitayegeds e gudükumamamobs. Suno propagid balälik büätik dub lanäl pistütöl pilemükon lölöfiko. Ün yel: 1889 fino slit notik bevü ‘Schleyer’ e ‘Kerckhoffs’ ädavedon, ven lätikan, ta vil ela ‘Schleyer’, älevüdom Vpanis ad Vpakongred kilid ün 1889 gustul 19-21, ed i äjenükom oni. ‘Schleyer’ ädeimom in zänagased oka sludis valik kongreda at ed ästetom onis nelonöfikis. Grup limanas 17 kadäma cifamü ‘Sprague’ ästeifon nogna ad vobädön baläli bevü ‘Schleyer’ e ‘Kerckhoffs’. Ab steif at ämiplöpon.
Suno pos kongred el ‘Kerckhoffs’ e ko om leigüpo slopans sevädikün omik päplödükoms se keds Vpanas. Ab feit bevü palets fol nu ädavedöls älaijenon nog dü lunüp. Slopans ela ‘Schleyer’, slopans ela ‘Kerckhoffs’ ed utans täläktimas votik bofik, kels äpläidons leigo menodis veitöfik Vpa, äbekomipons odis ai fovo, ed äneletons, das taked dönu ädavedon in Vpavol. Dub neflenam notik lunüpik bevü täläktims balatik, dub krüts badöfik in nelaidapenäds e pämods e dub distuk baläla feit at ädämükon Vpi ela ‘Schleyer’ e ko atos i slopanis onik levemiko. In trups slopans nulik älüvons Vpi, lanäl in sogods Vpik änepubon leigüpo ko spel ad vikod sunik. Klubs mödik päfinükons, ed igo Vpans lezilik ömik, kels sis dels balid Vpamufa ikomipons lanäliko pro Vp. ävedons biedäliks dub feit e nepüd; e plü mödikumo atos äjenon, ven palet ela ‘Kerckhoffs’ äjonon eli ‘Schleyer’ demü nedäläl omik, keli zesüd ye iflagon, asä kodädani balik. Mans, äs ‘Einstein’, äloveikoms ad sits votik, ud oms it äfomoms, äs Lott e Lenze, sitis nulik.
Posä ‘Schleyer’ idavedükom dub datuvot letälenik oka volapükamufi, ed ijonom vole, das pük mekavik sio äkanon pafomön, e plago äbinon gebovik, mödikans äkredons, das i älabons vokedi ad jafön püki nulik somik. Sio ya ün yels progeda Vpa, disins votik anik, äs el ‘Esperanto’ ed el ‘Pasilingua’, isüikons, ab ats no äfägons ad stöpön föfiomaleki Vpa; in Vpagasedem töbo pämäniotons. Ab nu, posä teläl ädareigon in Vpavol, sits zao 30 ädavedons ünü brefüp, ed ästeifons medü komip rezipik ad dagetön pluami. Tim lügik iprimon pro volapükamuf, e ko atos pro Vp. ciföl. Muf büiko balälik, tefü Vp. balätik, ikonkeron voli, ed älabon balionatis slopanas ün tim, ün kel zesüd yufapüka no nog äbinon so süadükölo klülik, ed ün kel propagidameds äbinons nog go nelölöfiks. Menodans e datuvans pükas nulik äjafädons sio degtelatis anik yufapükas nulik, ab sogods demädilaböl ädeflekons okis demü bundan volapükas at in mödots gretik de sit alik, ad stebedön, das disin balik bal üvedon vikodan in komip at.
Suno pos dit ela ‘Kerckhoffs’ ‘Schleyer’ idönunoganükom Vpakadämi, sodas te slopans omik ädabinoms in on. ‘Rupert Kniele’, keli ‘Schleyer’ äjonidükom ad vedön calafovan oka pos deadam okik, ‘Bernhaupt’, ‘Barazia’, ‘Plocek’, ‘Scherzinger’, ‘Foulques’ e v., valans: sevädiks Vpalautans u redakans Vpagasedas ädutoms lü on. Gasedem paletas säslopik, kel vüo suno äläsikon ad gaseds te 2 u 3, päplaükons dub gaseds nulik ma lüäl ela ‘Schleyer’, kelas el “Vpagased valemik” ela ‘R. Kniele’ ävedon sevädikün. Dido dabin gasedas 25 no plu ämögon, bi num slopanas ya äbinon läs 100 000. In mafäd so vemik feit idämükon Vpi.
Kadäm bäldik älailifon sumätöfü cifam ela ‘Prof. Kerckhoffs’. As jäfidot büiküno el ‘Calabled’ ela ‘Kerckhoffs’ ädünon, kel ye ya pos nüms anik äfinikon. Äbinos bisarik, das ‘Kerckhoffs’ pos dit de ‘Schleyer’ äblebom ze nevobik, sodas i dil gretikün slopanas omik plödü kadäm äsäslopom. Ven ‘Kerckhoffs’ änecalikom, el ‘W. Rosenberger’ in ‘Petrograd’ ävedom ün 1893 dilekan, ed äpübom komitü kadäm elis “Zülags” in vödem Vpik as jäfidot kadäma.
Vp. ela ‘Schleyer’ ägestepon aiplu ün yels: 1890-1894. Ga ün tim at Vpaklubs nulik 40 dönu pifünons; ün 1894 Vpagaseds zao 10 nog äpubons, toä töbo Vpans 40 000 nog äslopons Vpi ela ‘Schleyer’. Num klubas nulo pifünölas äblöfon, das to jok levemik Vp. inätikon dönu dü paud brefik at, e nog ai äbinon nämikum ka disins taik valodik. Si! äplöpon igo, du in Yurop slopans ideflekons okis in mödots gretik de Vp., ad progedön fovo in Siyop ed in Merop; ün yel: 1893 muf löpiköl slopanas igo äprimon dönu. Fümiko Vp. ürivonöv komipölo dönu pladi büikum okik, if lanan teläla, kel pos paud kilyelik äjinon pexiledön fifümiko se Vp., no dönu iduinon vobedi mifätik oka. Neläbo ün yel: 1893 dönu feits ädavedons, atna bevü ‘Schleyer’ e limans kadäma telid, e dönu ätefos, äsä pö naed balid, menodi Vpa. ‘Schleyer’ it ya idasevom, das ömikos in Vp. äneodon votükami; ilüblinom ad no riskädükön dabini e baläti Vpa go prüdiko votükamis difik ini vödabuk, ed igebädom plu tonati siso piproiböl: “r”. Ad votabevobön staböfiko vödabuki ye no äkanom sludön sekü kods löpo pämäniotöls, vio vemo om it ävipom atosi, du güo ‘R. Kniele’: calafovam fütürik omik ä redakan ela “Vpagased valemik”, ‘Bernhaupt’: kekomipan lezilik yelas balid Vpa ä fünan ela “Vpaklub valemik”, e ko oms limans cädik votik kadäma ävipoms plü mödikumo menodis sunik. Ven konflit nulik at nog äbinon in prim daveda okik, e go dredöfiko änunädon oki, ‘Schleyer’ isäcälom, sekü konflit bevü ok it e ‘R. Kniele’, atani de cal omik as fovan oka, e nu padüls ela “Vpagased valemik”, kel ya sis zänod ela 1893 äbesteifon menodi Vpa, päfulükons in pads mödik me flag at; si! igo taans ela ‘Schleyer’ se kadäm balid, e menodans magälik änotükoms is cedis oksik. El “Vpaklub valemik” cifamü ‘Bernhaupt’ leigo äbinon pro ‘Kniele’. El ‘Schleyer’ äblebom fümädik; ko ladäl lügik e senäl ledolik äledunom diti. Ün feitayels nulik tel at vüo klubs nulik zao 15 nog pifünons. Nu ye el “Vpaklub valemik”, kel äzüon Vpanis sevädik mödik in taledadils valik, äfinükon oki, e pö fin ela 1895 ‘Kniele’ äfinükom pübi gaseda okik. Om, ‘Bernhaupt’ e mödikans slopanas omsik äseditons se Vpavol. Lemifät telid at ädrefon deidölo Vpi.
Ün yel: 1896 Vpaklubs te zao 30 nog ävobons pro ‘Schleyer’. Sevädiküns atas äbinons in Deutän: ‘Heidelberg’, ‘Konstanz’, ‘Urach’, ‘Lage’ e ‘Saulgau’; in Lösterän: ‘Graz’, ‘Linz-Urfahr’, Steyr’, ‘Triest’, ‘Leoben’, ‘Salzburg’, ‘Rankweil’, e ‘Satteins’; in Belgän: ‘Gent’, ‘Lo-ten-Hulle’, ‘St. Nicolas’ e ‘Calcken’; in Nedän: el “Vpaklub valemik” in ‘Den Haag’, ‘Purmerend’, ‘Haarlem’, e ‘Breda’; ed in Jveizän: el “Zänaklub Jveizänik”. Plödü Yurop te Vpaklubs mu nemödiks nog ädabinons. Vpagaseds 5 nog ädabinons, sevabo: “Vpabled lezenodik” ela ‘Schleyer’, “Nünots” Vpakluba: ‘Linz-Urfahr’, “Kosmopolan” in Stralop, el “Nuns blefik se Vpavol” Nedänik, e Vpagased Tsyinänik. Vpagased Portugänik ifinikon ün prim yela at, els “Nunods” di ‘Graz’ äpubons te balna a yel. Num slopanas äbinon ün yel: 1896 ya vemo nemödikum ka 20 000, kels pismalotülons love vol lölik, e kelas te milats anik nog äbinons vobiks.
Soik stad Vpamufa vönädo seimna so pleidika äbinon, ven ‘Schleyer’ fino ädasevom, das nen menod staböfik Vp. öguironöv deadio. E so ‘Schleyer’ nu man labü lifayels 65, äsludom ad lüblinön denu menodis ini Vp. Älovegivom redaki ela “Vpabled lezenodik” ele ‘Karl Zetter’: presidan Vpakluba gretikün in ‘Graz’, keli i äjonidükom as calafovan oka pos deadam okik. So el “Vpabled lezenodik”, kel äprimon yelodi 17id oka, äpubon de 1897 yanul in ‘Graz’. Taked pinätükon dönu in Vpavol, e fovo no plu äliloy dö komip e feit; i bruls, kels idavedons in Vp. dub votükams, ämoikons.
‘Schleyer’ ijäfom vüo ko näm lölik oka me votabevob vödabuka. Ün yel: 1897 ädabükom buküli balid vödabuka gretik, kel äninädon su pads 224 in dil: Deutänapük-Vp. tio te vödis me tonat: “a” primölis. Bi ye suno ädasevom, das bäldot okik e stüted monik pülik fa Vpanamödot smalik, önemögükonsöv omi, ad fimekön lebuki so gretamafädiko pidisinöli, äleatom oni nefiniki. Äprimom ün yel: 1898 dabüki dabükota 11id vödabuka zänodagretik, kela in dil: Deutänapük-Vp. jü yel: 1900 buküts 2 äpubons, kels äninädons vödis primöl me tonats: “a” jüo “h”, efe jü vöd: ‘Haus’.
Vütimo, äsä äkanoy spetön pö propagid pülik, mödikans Vpanas soelik isäslopons, Vpans bäldikum mödik ädeadons, ed el ‘Esperanto’ vikodiko äprogedöl ägevon Vpe pöti vemo smaliki ad läfulükön gäpis. To val Vp. äprogedon dönu boso ün tim tumyelacena. Gasedas pemäniotöl ün 1896 ädabinölas valiks, pläamü el “Kosmopolan”, nog ädabinons, si! gaseds 3 nog iläikons: el “Vpabled” Nedänik, el “Konletel” ela ‘Einecke’, e Vpagased Meropik: “El gasedil”, du gaseds votik tel, in ‘München’ e ‘Passau’, älabons nomöfiko Vparubrigis. Dido Vpaklubs te zao 20 nog ädabinons, ninükamü ats te Vpaklubs 8 utas löpo pemäniotölas ün 1896 ädabinölas nog ädabinons. Vpaklubis et kanoy dilädön ön mod sököl: Deutän ko ‘Staszfurt’, ‘Passau’, ‘Landshut’, ‘Hannover’ e ‘Saulgau’; Lösterän ko ‘Graz’, ‘Linz-Urfahr’, ‘Salzburg’, ‘Leitmeritz’ e Vpaklub Foralbergänik (‘Weiler’, ‘Satteins’); Nedän ko el “Vpaklub valemik” e Vpaklubs 2 in ‘Arnhem’; Merop ko ‘St. Joseph’, ‘Vermillion’ e ‘Montevideo’; e Jveizän ko el “Vpaklub zenodik”. Num slopanas suämon ye mödiküno nog milatis anik.
Ün yel: 1900 kadäm telidnaedo pädönunoganükon, e fino ‘Schleyer’ äplöpom ad balön in on slopanis fiedik Vpa, äsä eli ‘Prof. Ludwig’, eli ‘Moll van Santbergen’, eli ‘Dr. Sleumer’, eli ‘Reynders’, eli ‘Basilescu’, eli ‘Dr. De Jong’, eli ‘Kausch’, eli ‘Poletti’, e v.: mans, kels mudöfo e penamo äyufoms omi.
Fümädiko ‘Schleyer’ ävobom ad lölöfükam vödabuka zänodagretik, ab bäld e stüted pülik äbinons kod, das ün yel: 1906 pas dil 1id: Deutänapük-Vp. efe jü vöd: ‘Steuermannscmat’ pibükon. I lebuk at labü pads 1056 äblebon nefinik, ibä sekü maläd levemik ela ‘Zetter’ ‘Schleyer’ it ämutom dönu fövön redakami ela “Vpabled lezenodik”. Logamafäg ela ‘Schleyer’ ya ifibikon vemo, e man 75-yelik ämutom laipübön gasedi in fomät smalikum. Lä atos nog äkömos, das num Vpanas nog plu iläsikon. Grup smalik no plu äfägon ad jelodön oki ta el ‘Esperanto’ aiplu äprogedöl. Propagid e tid Vpa tio löliko ifinikons. Klubs imoikons, jüä te ans go nemödiks iretons. Ün yel: 1905 klubs te 7 nog ädabinons: klubs Lösteränik in ‘Graz’ ed in ‘Linz-Urfahr’, klub valemik Nedänik e klub in ‘Haarlem’, klubs Deutänik in ‘Passau’, ed in ‘Staszfurt’ e nog klub bal in ‘Saïda’ (Laljerän). De gaseds plä gased ela ‘Schleyer’ te el “Nuns blefik” Vpakluba Nedänik ed el ‘Weltsprachefreund’ (= Vpaflen) selediko äpuböl nog ädabinons. Vp. igo no plu älabon slopanis 1000. Ün yel: 1908 ‘Schleyer’ äfinükom dabüki gaseda okik, pen äslifon se nam fenik omik, logs omik no plu äjäfidons, el “Vpabled lezenodik” ifinikon pos dabin 28-yelik. Te nog me viföfapenäds smalik balatik ‘Schleyer’ äkomipom ko näm lätik oka pro Vp. Ün yel: 1910 i gased Nedänik änepubon. Klubs in ‘Graz’ e Nedän nog ädabinons, ab suno poso no plu äliloy bosi dö ons. Vpamuf ätakon. As klub lätik ün yel: 1907 in ‘Regensburg’ Vpaklub smalik idavedon, kel ye ya dönu inepubon pos yel bal. Pos 1910 te Vpagased balik nog dabinöl: ‘Der Weltsprachefreund’ in ‘Essen’ nog äpubon vemo selediko.
Brefüpo pos tim at nebenikama lügikün jafota okik ‘Schleyer’ äfärmükom tü 1912 gustul 16 in ‘Konstanz’ ün lifayel 81id okik laidio logis oka. Sepülam oma su deadanöp in ‘Konstanz’, in zif kelik ilifom sis 1885 ed ivobom ko el “Bür zenodik Vpa” oka pro Vp., äkobükon pö naed lätik slopanis fiedik len sepül “datuvala”.
‘Schleyer’ ijonidükom ün yel: 1910 pla el ‘Karl Zetter’ ideadöl in ‘Graz’ eli ‘Professor Dr. Albert Sleumer’ asä cifi fütürik Vpamufa, kel nu äprimom cali oka. Äflekom oki me levüds notidik Vpanes spearik ed ädabükom i ün yel: 1913 in Deutänapük lifibepenami smalik ela ‘Schleyer’. Ba öplöpomöv ko töbids okik ad kobükön dönu trupi smalik ab fiediki. Ab volakrig ün 1914 ösplodülöl äkoedon büosenälön ye jenotis ökömöl; el ‘Hesse’ ämutom finükön ün 1913 dabüki ela ‘Der Weltsprachefreund’; ko atos tan lätik ifinikon, e krig nu äsplodülöl ädistukon retis lätik grupas äkobovoböl ad grupils nemödik anik e mödotil Vpanas balatik. Ats äbinons ret balionanas seimna vönädo idabinöas. Zänodü krig, ün yel: 1916 äpubon de lautan nesevädik (niludo de ‘Hesse’) Vpapenädil lätik. Täno äliloy plu nosi dö Vp. Äjinos, das laidio inepubon.
If meditoy läsikami slopanas 1 500 000 Vpa ad ret pidabik slopanas zao 500 timü deadam ela ‘Schleyer’, tän klienoy fasiliko ad kodidön koädi lefaila mufa döfes e nelölöfes Vpa. Atos i binon kod, das tuvoy lesagi at in bepenams Vpa, kelis slopans sitas votik latikumo ai dönu nunons in literataliseds ed in fovöds penädas okas. Nendoto Vp. älabon, i ya sekü volf vifik oka, döfis ömik, e din nonik de mens licinik binon nedöfik. Döfs at ye äkanons pamoükön fasiliko, bi binod Vpa, ed in sublim deklina e värbatimas, ed in balug sufalefoma e plunuma, e kludo in magul mögiküno kuratik natapükas sa bref gretikün oka, no ägevon kodedi ad krütam negönik. Menod staböfik vödabuka, e lonam tikavik fo- e poyümotas (kelas datikan ‘Schleyer’ äbinom e nek votik) öbinonsöv alo säkäd, kel pötuvedonöv ünü tim pötik, nes distukön täno Vpamufi balätik. Kisi üfo menodans mödik, kisi menodans äs ‘Kerckhoffs’, ‘Von Rylski’ e votikans emenodoms-li in Vp.? Utos, kelos äreton se menodasteifs at, äbinon komip pro nüdug vödas bevünetik (reidolös: romenik!), e bi ‘Schleyer’ ätadunom steifis at, ya ünü komipaperiod jüo tüi 1890/91 slopanef tio lölik in Fransän, Spanyän, Litaliyän, in topäds Fransänapükik Jveizäna e Belgäna, ed i in Sulüda-Merop lölik älüvon Vpi. Ed ebo in topäds at sits pos Vp. isüiköls ko kalad lediniko romenik oksik, ädagetons benosekis, ibä tikamagot valemapüka pipolon ebo dub Vp. ini läns at. Ab ‘Schleyer’ letälenik älogom stäänikumo, ka utans, kels nu ma sam bluföfik Vpa ätuvoms fomi baitimädimikum, magedi baitimädimikum. Val äjinon pläidön ta ‘Schleyer’, ta Vp. neudik: lügajen Vpamufa, vikodagol gretamafädik tadisinas, val at äkoedon süikön cedi, das ‘Schleyer’ it dönu inosükom dub fümäd oka datuvoti oka. Atimo ün timäd radiona, ün timäd netas sevediköl vola lölik näi lomapük te yufapük ut olabon benoseki, if binon neudik: atos sinifon, das no sekidon de fät pükagrupa patik, u das on ma binod e vödastok oka dub nets votik no pacedon in senäl oksik as tuigot pükagrupa patik, ed i das no mögädo okanonöv tupön volfi pükik netapükas. Kaen ofövon vikodagoli oka, ab men oblebon men, net as balam menas balatik oblebon net. Bi mekavapük rafinik duton lü voled magälodas, omutoy at geikön ad sil neudik, klu ad Vp. ko prinsips sublimik ä balugiks ona. Atos pamäniotonös is ad motivön jenotemi fovikum Vpa!
Äsä pemäniotos ün yel: 1916 Vpapenäd lätik äpubon. Ab posä bruls kriga e yelas poskrigik balid pimoükons, i Vp. dönu älifikon nen rajan tio otüpo in läns difikü, si! in taladils 3 Vpans äprimons dönu ad vobön. Ya sis 1920 ‘Dr. Arie De Jong’ in Nedän äbejäfom stilo revidi gramata e vödabuka. Medü vob vemöfik nentupik zülyelik eplöpon ad dunön, kelosi monadef e bäldot vemik äneletons ele ‘Schleyer’. Prinsips ela ‘Schleyer’ lölöfiko pedakipons e lölöfiko jü fin peledunons. Brefüpo pos prim revida ‘J. Sprenger’ in Jveizän ilasumom asä fedapüki ini fed fa om pifünöl Vpi, fe nog in fom vönädik, e fedagased äblinon de 1924 dilo Vpavödemi. Posä vobods fa ‘Dr. De Jong’ ädälons atosi, bespik päjenükon ün yel: 1929 in ‘Wienacht’ in Jveizän bevü cifal Vpanefa: ‘Prof. Dr. A. Sleumer’, e kadamäns Vpa: ‘Dr. Arie De Jong’ e ‘Jakob Sprenger’. As sek bespika at nog ün yel ot gramat smalik Vpa in fom nulik äpubon in dabüköp lönik ela ‘Sprenger’. Vüo i Vpans Nedänik ivedons dönu jäfädiks, e ven ün yel 1931 in Nedän gramat lölöfik Vpa labü pads 128 e vödabuk nulik labü pads 512 ipubons, i Vpaklub Nedänik sis 1910 itaköl äkanon primön dönu jäfi oka. Bi num Vpanas in läns votik i dönu ämödikumons, pos klub Nedänik suniko klub telid äsökon, kel äzüon Vpanis balatik länas votik. Ün yel: 1932 Vpagased nulik äpubon, kel leigüpo binon zänajäfidot büfik Vpanefa. I penäd smalik äpubon kodedü motedadel 100id ela ‘Schleyer’. Yels sokol äblinons mödikumami fe nevifiki ab laidiki Vpanas, bevü kels pösods nulik äbinons. Bü val Vp. deadik pepölacedöl ä sis lunüp peglömöl ävedon pianiko dönu sevädik, du Vpapenäds dönu polons tikis ela ‘Schleyer’ ini dils valik vola. Ün yel: 1938 feits lätik grupa Vpanas vönädikum pemoükons, e ko atos balät Vpamufa penätükon, kelos binon stip zesüdik pro benikam nulik Vpa. Tü 1939 mäzul 31 yels 60 epasetikons, sisä Vp. idavedom, e ma sek büfik literatavestiga ünü period at Vpapenäds zao 800 e Vpagaseds 97 epubons.
Se Volapükagased pro Nedänapükans. Yel: 1939. Pads: 40—44.
Dö Mäsiat dobik e pats votik se rujenav relik
Fa ‘Professor Dr. theol. et phil. Albert Sleumer’, ‘Studiendirektor’ p.d.
No dö balan Mäsiatas dobik plu kildegas, kels äsüikoms in yudanavol pos deadam Yesusa: Kristus, e kels lelölo nensekiko änepuboms, ed i no dö Kristusitaan delas lätik, ad kelan bib jonon, kedets sököl ospikons, ab dö Lelivükal dobik votik, kel ya ün tim milyelas bü Kristus äbitikom stabü rudasevädükam as sanal menas, ed ädagetom sekis nekredoviko lölöfikis jüo ün tim obas. Posä ya ‘Franz Cumont’ in ‘Mysterien des Mythras’ (= Müsters ela ‘Mithras’, ‘Leipzig’ 1903 lä ‘Teubner’; dabükot 2id 1910) ed ün tim nuik ‘Hegglin’ e ‘Sven von Hedin’ ijonoms sogodes gretik nolavanas e kulivanes ad ‘Mitras’: litagod Liränik, kel ädagetom ün tim primik kritanas i in vesüdän (Litaliyän, Fransän, Belgän, Rinän) lekredanis mödik, ed äbitikom as mätedan nämädik krita yunik, baonan: , Anton von Ow’, kel älödom as nolavan privatik in kased: ‘Piesing’ in Bayän, igebädom yelis mödik lifa okik ad vestigön rigädasamani ela ‘Mithras’: Mäsiat dobik: ‘Hom’ se tim di ‘Noah’. In kult “menagoda” at, keli äfövom latikumo el “kult di ‘Mithras’”, b.v. nedeadöfasakram küpädik komädon. In kult at men pegodöl givom oki as zib lekredane okik, kel sekü atos posaludükon-la, si! pogodon-la. Tik ad balön oki binälo ko god binon vo susbäldik, e licin ata yumäton nendoto ko lifabim in parad. Rig vipa at ladäla godilekredanik bo ebinon in rudasevädükam. Baonan: ‘von Ow’ nu blöfom, dsa i “profetan”: ‘Hom’ in pölalekred oka elasumom tiki at, ed elebumom su at cütodis oka. Klu nengideto jelodans vönaglügik difik lekreda kritik — bevü oms pato martüran: ‘Iustinus’ († 163) — ecedoms geböfi et di ‘Mithras’ züpädi nemedik köarista; no äsevoms, das geböf pagik et ya älabon bäldoti yelas plu 2000!
“Kim üfo voiko nu el ‘Hom’ nämädik ä mifätik at binom-li?” reidan osäkom. Soäsä el ‘von Ow’ nunom in nüdugot ad lebuk tikodaliegik oka: ‘...’ (= ‘Hom’: profetan dobik timü ‘Noah’. Stud relajenavik) edebom demü stigädam ad vestigs oka dani jikleudane valöpo sevädike: ‘Anna Katharina Emmerick’ de ‘Dülmen’ († 1824), kela visionis poedan leigo sevädik: ‘Clemens Brentano’ epenetom. Sevädiko ya el ‘Joseph von Görres’ lanagretik änemom in el ‘...’ (= Müsterav kritik) okik ün 1836/42 epuböl (II, 348) visionis ela ‘Emmerick’ “volapeopi relik levemik”, ed älecedom timalogäli at “visioni milagikün, siämaliegikün, stäänikün, letäläktikün ä mu fäküköli, kel föro seimöpo efomon oki in suemamod müsterik somik”. Sekü kod at ozesüdos fümiko ad lofön reidane setrati nemu brefiki se nuns tefü el ‘Katharina Emmerick’, äsä ats pepübons fa kleudakleran: ‘Schmöger’ ma penets fa ‘Clemens Brentano’ ün yel: 1881 la ‘Pustet’ in ‘Regensburg’ me tiäd: ‘...’ (= Lif miserabik e suf biedälüköl Söla obsik: Yesus Krist). Us reidoy su pad: 21 e f.:
“Äloegob golön eli ‘Noah’: man bäldik cilöfik, in klotem vietik lunik, ini flukabimafel, e kötülön bimis me neif bomik blegik. Lefog äkömon foi om, in kel maged mena seimik äpubon. El ‘Noah’ äkienom, ed älogob, das äsuemom, das God ävilom distukön vali, e das om ämutom bumön bogi. Älogob, das ‘Noah’ äbinom vemo lügik dö atos, ed älogob, das äplekom pardi... Täno äloegob tevön omi ko famül omik se topäd at lü län, kö latikumo el ‘Zoroaster’, nidastel, elifom. — Ün tim et dajäf jeikik ädabinon su taled. Mens ädunons lesinodis valik, igo nenatikünis,... Äjäfons me lugodikult jemodikün, ed ästeifons ad bätodön i cilis ela ‘Noah’. So el ‘Mosoch’: son ela ‘Iaphet’ ä posson ela ‘Noah’ päsinükom, bi om, ven ävobom su fel, idrinom vaeti plana semik, dub kel äbrietikom... El ‘Mosoch’ ävedom su (dub dulter) fat sona, kel pänemom: ‘Hom’. Ven cil pämotom, el ‘Mosoch’ äbegom blode okik: ‘Thubal’ ad lasumön omi, dat jemod oka äblebonös klänik, ed el ‘Thubal’ ädunom atosi sekü löf. Cil, ko sprotians e kaul slimavula: ‘hom’, päseitom fa mot okik foi tänad ela ‘Thubal’. Jiatan äspelof ad dagetön dub atos gitäti ad gerot oma; ab letuvatam äbinon ya nilik, e dabin voma äfinikon. El ‘Thubal’ älasumom cili lomü ok, ed äleadom dugälön omi in dom okik nes träton licini oma. So äjenos, das cil äkömom ini rak. El ‘Thubal’ ägivom ome nemi vula: ‘Hom’, bi at as sevädovamal balik äbinon lä om (ün tim et cils suvo pänemons ma plans). Cil no penulüdom me milig ab me vul pemäniotöl. Plan at dageton utöpo, kö glofon löpio, vo geiloti mana; ab utópo, kö kripon, seglofon me sprotians ko tipots müdik, äsä sparag; dil donik binon düfik. Pagebon as nulüdot, ed as plaädot miliga,... Älogob plani at in rak... I eli ‘Hom’ älogob in rak. Cil at äseatom in böväd binü biomajal, e pifimatanom me skin in at... Ven ele ‘Thubal’: son ela ‘Iaphet’, sa ciles oma e ciles bloda omik: ‘Mosoch’, län pälüjonon fa el ‘Noah’, lü kel ösötons tevön, famül äbinädon me pösods deglul... ‘Noah’ älödom su belem vü el ‘Libanon’ e Kaukasän. Ädrenom, ibä älöfom dafamüli ela ‘Thubal’, kel äbinon relöfikum ä gudikum, ka votik. Älüjonom ones topädi äl nolüdalofüd, ed äbüdom ones ad fölön büdedis Goda e sakrifi, ed äbüedom promön ones, ad dakipön rafini licina, ed ad no migikön ko cils ela ‘Cham’. I läfis u bebis slimavula ägetons de om... Mens äbinons vemo jöniks, älabons köli redilayelovik. Ven ‘Thubal’ ko famüls tefik eleditom de ‘Noah’, älogob, das cil et ela ‘Mosoch’: el ‘Hom’, kel ikekömom ini rak, i äbinom bevü ons. ‘Hom’ ya äbinom daülik. Älogob, das äbinom latikumo go distik de votikans ä gretik äsä gian, vemo fefik ä patanatälik. Äpolom klotemi menädafomik lunik ed äkondötom äsä kultan. Äsoalükom oki ed älifädom neitis mödik su sömit belemabäka. Äküpedom stelis, ed äbejäfom magivi, ed ädagetom dub diab visionis, kelis äkobopladom ad leod e lejon, dub kels ätrubükom lejoni ela ‘Henoch’. Dranäl badik mota omik ämigikon in om ko geredalejon klinik ela ‘Henoch’ ed ela ‘Noah’, keli cils ela ‘Thubal’ äfölons. El ‘Hom’ äblinom dub dasevädükams e visions okiks flekis e plänädis dobikis ini verat bäldädik. Älukrütom ed ästudom, äküpedom stelis, ed älabom visionis, kels äjonons ome dacedis fa diab pimifomölis verata, kels sekü süm oksik ko verat ävedükons lejoni omik moti häretas. El ‘Thubal’ äbinom man gudik. Dajäf ela ‘Hom’ e lejon omik no äplitons omi, ed äliedükos omi, das balan sonas omik: fat ela ‘Dsemsyid’, äslopom eli ‘Hom’. Älielob plonön omi: “Cils obik no binons baläliks, vilobös eblibön lä ‘Noah’!”
“El ‘Hom’ ädagetom de slopans okik lestimi tio godöfiki. Ägevom ones lejoni, das God ädabinom in fil. Äjäfikom i mödo me vat, e pato me slimavul, de kel idagetom nemi oka. Äplanom oni, ed äditibom oni lezälo asä nulüdoti saludik e medini, sodas fino sekü atos dun relik ädavedon. Vaeti u büli ona äpolom lä ok in gef braunik, äsä in mortir... El ‘Hom’ no ämatom, e no ävedom vemo bäldik. Älenunom visionis mödik dö deadam okik, kelis om it äkredom. Ab älogob, das ädeadom ön mod jeikik; nos oma äreton, bi neflen badik äkesumom omi ko ok. Sekü kod at slopans omik äkredons, das om, äsä el ‘Henoch’, pimoletirom in top saludik seimik. Fat ela ‘Dsemsyid’ pätidom fa om; el ‘Hom’ ägerükom ome lani oka, dat öplaikomös omi!... El ‘Dsemsyid’ pidugälom vemo cädiko; äbinom nebepenamoviko liföfik ä spidöfik, mödo jäfedikum ä gudikum ka el ‘Hom’, kel plu äbinom glumälik ä stifik. Äplagükom vemo lejoni e reli ela ‘Hom’, äläukom nog dinis difik, ed äküpedom i mödo stelis. Pöp, kel äslopon omi, älabon ya “fili saludik”, ed ämäkon oki i ya me bidädamäk”.
Baonan: ‘von Ow’ äkludom se vöds ela ‘Katharina Emmerick’ dö ‘Hom’ gideto, das etan, kel änosükom ninälo ruloveükami tefü Mäsiat veratik, e kel täno it äbitikom as Sanal vola, zesüdiko eposbinükom-la retodis levemik in jenav menefa. Jenöfo vestigan äküpom, das no ipölom in büoced at; ätuvom tio in lebuks valik, kels bejäfons rujenavi relas, so in penäds elas ‘Julius Braun, Windischemann, Lasaulx, Kuhn, Lassen, Huch, Döllinger’ e ‘Max Müller’, siami bundanikün niluda okik, sodas äreafom ad lonülön kludodi sököl: “Süadob, das vestig i nen stigädam ela ‘Emmerick’ se retods, kelis el ‘Hom’ eposbinükom, leigo äsä kanoy kludön se vobed ad kod ona, pos pasetikam tima semik, okludonöv dabini oma, ön mod ot, äsä stelavans: ‘Bessel, Leverrier’ ed ‘Adam’ etüvoms planeti: nätpun, medä iküpedoms vobedis ona”.
Mem ela ‘Hom’ binon gretik pö Grikänans, Romänans, germans, Mäxikänans, nägärs e lindiyans Nolüda-Meropa; ab binon neleigodoviko nämik po Liränans e Lindänans, äsä ya päsagos.
De nets pagik valik vöna Liränans, atans binons zao “mens se ‘Aryana’ (= län lariyanas)”, nemu edeikons de rudasevädükam. Lebligädi oksik äcedons ad komipön i in privatalif ta nämäds daga, ed ägebädons ad atos ön mod tio kritik dataeti ud oknoädi. Äsevons gödapleki e soarapleki sa konsienivestigi. Liränan verätalekredik ämuton sukön oke in sül patronani, e su taled koefapatäri. Äplekoy pro edeadölans jüo ün del folid, bi äcedoy, das pas täno pöcödetons fa God. Pro Liränans verat äbinon din dinöfik. Nuns vönädikün pö net at tefü el ‘Haoma’ ü ‘Homa’ sevädükons kleiliko, das dö natäl ona ceds taädik tel pipakons: dilo pälecedom jelalanan veütik, dilo lugodikultan naudodik. Asä balidane äblinoy ome sakrifotis, ed ästimodoy omi asä dabinani godöfik. Somo pädedietons ome kaps nimas pipugöl valik, e mödanaediko äkredoy, das äjuitoy omi it in vaet plana di ‘hom’. Pö atos ätefos eli ‘asclepias acida’ u ‘sacrostema viminalis’. Kaul bigik läfaplana at ägivon dub ped vaeti miligilik, kel pö geb älabon smeki saäbik e vobedi brietüköl. Plan at, ed i vaet oka, pänemons in Liränapük: ‘haoma’, ed in Lindänapük: ‘soma’. Ab in Lindän pla el , asclepias acida’, kel äbinon us seledik, lotud äkömon, sekü kod kelik el ‘Om mani padme hum’‘ kel balionnaediko paluresiton fa braimanef e budanef löliks, tonon: “Palelobolös, o ‘Hom’! bijut in lotud!” I Lägüptänans älabons lotudi ot, keli ästimons vemo. Pöpatribüts lölik ga igo dabinons, kels panemons lotudifidans! Tsyinänans äfidons leigo rizomi kripik lotuda, asä zibi bülik, meilik, benosmekik. De ‘Brahma’ lotudasümbol äloveikon ad ‘Buddha’. Reto Lindänans nemons eli ‘Brahma’ eli ‘Adi-Buddha’, sevabo eli ‘Buddha’ rigik, e sagons ya me atos, das bevü el ‘Gautama-Buddha’ ed el ‘Brahma’ tefs nabätik dabinons. Sekü kod at cedob kluo vero lasumoviki lesagi baonana: ‘von Ow’, das el ‘Brahma’ binom no votik, äsä el ‘Para-Haoma’, sevabo el ‘Hom’ susik, klu el ‘Hom’ süperikün, das om kludo binom verato fünan pösodik braima, keli esukoy jünu vaniko. Vö! tüv jenöfiko veütik! Das sevabo in sanskrit pluükam suvo panotodon medü foyümot: ‘para’ binos jenöfot, e trak ela ‘Parahaoma’ ün tim vönikün sanskrita, ven cen de el ‘h’ ad el ‘s’ no nog ijenon, binon vemo kleilik. Äsä sevoy, su taled saludabukarels gretik jöl dabinons, sevabo uts braimanas, budanas, zoroatanas, yudanas, krutanas, slamanas, konfutsitanas e laotetanas. Ya el ‘Max Müller’ äjonom in lebuk famik oka: ‘Comparative Mythology’ (= Miteodav leigodik) (flan: 125) ad atos, das sevobs fünanis relasitas valik et, pläs te utani balida. No mögos-li bo, das baonane: ‘von Ow’ stim duton, das om nu binom-la utan, kel etuvom i fünani braimanefa?
Ab geflekobsös obis ad rel Liränanas!
Zao ün yel: 1000 bü Kristus kultan Liränik relöfik se dafamül: ‘Spitama’ ämiserom pöpi, kel ireafon dü pasetikam tima ini lukred gagik. Pänemom ‘Zoroaster’: at binon nem Grikänapükik pro ‘Zarathustra’, kel luveratiko sinifon: “Goldastel”, de ‘zara’ = goldik, ed ‘istar’ = stel, ab alo no: “dalaböl jamodis kuradik”. Man at ästeifom, in lebuk okik: ‘Zendavesta’ (= kleilükam lona), ad lonöfükön dönu rulejoni rafinik di ‘Noah’, kel älabon stabi oka in rudasevädükam, ed äplöpom ad dunön atosi ön mafäd gretik. Bi ye kult di ‘Hom’ ivulikon tu vemo in pöp, ädakipom de at siämamäkis, sevabo mortiri, skeli ed eli ‘haoma’ ü planavaeti, kela binäl ye te pälonülon asä sanabik, ab no asä godik. In el ‘Zendavesta’, kel reto äsufon zao ün yel: 300 bü Kristus bevobi nulik, konoy i dö ‘Noah’, kel ye panemom us ‘Husyeng’, sevabo “sägükan” (tala; de ‘hus’ = sägükön). Palecedom as tribütafat neta Liränik, e päkazetos, das no äbinom-la slopan ela ‘Hom’, sio leposson omik, el ‘Pivengehani’, löpo pemäniotöl, enüdugom-la kulti di ‘Hom’ ini Lirän, keli täno son omik: ‘Jim’ (ü: ‘Dsemsyid’, sevabo “Nidölan”, de vöd: ‘syid’ = nidön) tuükölo eplägom-la, sekü kod kelik om demü nedun e refud leplekama Goda veratik, eperom-la benädi kilnaik, as reigan löpikün, as kultan löpikün äd as lejonan löpikün. Demü atos pelovegivom-la ad pönod laidüpik sneke: ‘Dahaka’.
Du pos relinulükam fa ‘Zoroaster’ el ‘haoma’ te pädigidon as balid bimas, kelis God valanämäidk iplanom-la, ibä in plan lan omik äkomädon-la, in Lindän ätikädoy, das plan di ‘soma’ äninädon Godi. Päkobükon in belem ün neit fulamunik, päsäbledidon, e päveigon su luvab dub hikapars tel lü sakrifatem. Is sakrifals äblütoms me stons kaulis, äpladoms onis täno ini sib, ed äsüpedoms vaeti. Täno at päfemükon medü lüükots. In el ‘samaveda’ ed in el ‘rigveda’ sakrifakösömots valik jüo in pats smalikün pabepenons, e pakazetos, das gods äledesiroms drinedi at, ad brietükön okis me on. In tef semik drined at di ‘Hom’ jonon sümi ko lifabim in parad. So Lindänans nemons eli ‘soma’ i “miligi nedeadöfa”, dub juit kela “balam lana finöfik ko rulanal pavobädon”. Äsä in kritanef difs valik bevü liegikans e pöfikans, löpikans e donikans, sapikans e balugikans nepubons pö get köarista, so otos i jenon dub godadrined vedadas! In penäds at fulü brul fopikün grupa menas semik, kels äbinons, de God veratik in stelafagot, ädistoy bevü el ‘soma’ yelovik e grünik; ga ägevoy buami köle goldayelovik. Lä planavaet, kel no ädabinon in mödot saidik, amigoy, ed in Lirän ed in Lindän, stöfis votik, äsä böri, miligi, meili,... Ya ün rutim älecedoy in Lindän eli ‘Hom’, asä eli ‘Buddha’: sevölan, kel pikleilükom. Ab i in vedads vönik telnatäl ela ‘Hom’ äsüilikon boso. Baldilo äbinom lejonan saludik, äsä el ‘Buddha’, votadilo pälecedom gönan magiva, sevabo asä el ‘Bhuta’, kel sinifon späki u mignomi dämüköl. Fat ela ‘Hom’ äbinom vo son lita, ab mot omik äbinof daut daga. Mutoy-li bo kodidön telnatäle at ela ‘Hom’, das ätölatoy in godanolav Lindänik igo dagi flenöfiko!? Si! ästeifoy in on ad fibükön mögiküno taädi levemik bevü lit e dag. Fa Lindänan verat vönao pilecedon asä suemod pösodik, kel kludo äkanon difön ma ced balatana. Nog ün attim matedageböfs pajötons me el ‘hom’ sonemik, atos binon filamasakrifot de mödot smalik ela ‘ghi’: bör pesmeitöl, stimü gods. Pla planavaet no ai blümik bör goldayelovik, keli äflümöfükoy äsä vaet, plü äkanon pagebön nendodiko, bi on äsä löpo päsagos, ya ai äbinon lüükot ad sakrifot voik di ‘Hom’.
Se Volapükagased pro Nedänapükans. Yel: 1939. Pads: 36—38, 44—46, 50—55.
STIGÄDAM.
Äsä reidans gaseda obsik ekanons küpön, nunobs nomöfiko pos fin yelafoldila dis “Nuns” Vpamäks viomödik peselons ün yelafoldil et. Ädunobs atosi ön spel, das sel mäkas at ömödikumon pianiko, e das reidans pöstigädons dub gretikumam laidik numas pönunöl ad stütön obis pö steif obsik, medä öremons ed i ögebons onis nomöfiko.  Spel at ye no ejenöfikon. Sels blebons nog ai püliks. Pla milats mäkas, kelis äspelobs ad kanön nunön, tumats te aniks päselons. Atos kanon votön, if ek te vilon dunön töbi smalik ad sivön mäkis at de redakan balid gaseda at. Suäm: flonazims 50 a samäds 100 ga no nedon binön dod!
Disein binon ad kleibön sui pened alik, sui potakad alik u potadin votik, buiküno ini gul nedetalöpik ladeta, mäki bal. Dub dun nomöfik atosa, keyufoy nämiko ad reklamön Vpi jönik obas. Sekü kod at dälobs obes ad stigädön valikanis, kels no nog edunons atosi, ad gebön nomöfiko Vpamäkis e mögiko ed komandön i famülalimanes oksik ad gebön mäkis at. Gö! obs valik keyufobsös ad propagidön Vpi!
REDAK.
Se Volapükagased pro Nedänapükans Yel: 1939. Pads: 39—40.
‘J. G. C. P. PEERBOLTE’: “PROFESAN VOLAPÜKA”. †
Ko lüg gretik ägetobs nuni, das söl: ‘Jan Gerardus Carolus Pieter Peerbolte’, dü lif oka läxgelan glüga: ‘Sint-Maarten’ ä läxklokeman komota: ‘Zaltbommel’, us süpiko edeadom tü mayul 3 lätik ün bäldot yelas ti 80.
Söl: ‘Peerbolte’, pemotöl tü 1859 setul 8 in ‘Zaltbommel’, äbinom musigal sevädik. Ya ün bäldot velyelik ägetom musigitidi balid de musigal: ‘Leenhof’. Ün 1876 äjulom musigajuli (latikumo: musigakadäm regik) in ‘Den Haag’, kö ädagetom julilüvadiplomi oka. Pos atos ägegolom lü motedatop oka, ed äblibom us jü deadam oka. Zao dü yels 56 ebinom gelan releda pedönufomöl Nedänik ä klokeman komota: ‘Zaltbommel’. Enoatädom noatedis ömik, kelas ans pedabükons ä gönöfiko pekrütons in gasedem.Eduinom mödiko, e suvo glato, pro musigalif in zif oka. Äblebom ye in dins valik man neflagiälik.
I in jäfüd Vpik eduinom mödikosi, do äsufom pö atos taduni mödik. Ün 1895 äprimom studi Vpa. In mulagased: “Volapükabled lezenodik” tuvobs nuni, das ädagetom ün 1895 gustul Vpadiplomis “spodela” (nm: 220) e “tidela” (nm: 1695). Ün 1895 novul ävedom “löpitidel” (nm: 959), ün 1896 dekul “profesan” (nm: 279) ed ün 1897 tobul “spodal” (nm: 191) Vpa. Ün 1896 febul ägetom diplomi “musigana” (nm: 11).
Ün 1896 ävedom liman Vpakluba valemik Nedänik. Fa om lebukils Vpik sököl epubons: “Flen obik Mond” (1896); “Inleiding tot de kennis der Wereldtaal”; “Stud natavik dö lineg “r” ”. Lebukilis sököl elautom me magälanem: “Bünkap”: “Yagel e Bunastafpolel”; “Bevü pugs” (1896); “Liläda-smabuk dünü jul, dom e lad” (1897); e “Floremil (Poedots)” (1898). In yelod jölid (1897) ela “Yelabuk Vpakluba valemik Nedänik” noated fa “Bünkap”: “Stels ä stals, sogüm vpk plo manakoref” äpubon, ed in yelod zülid (1898) balad ad jimayedal: jireg obsik tiädü: “Jirega kron, kanid peköseköl lestimafuliküno len Ji-Mayedal Ofa, jireg ela Nedän, fa Bünkap”.
Söl: ‘Peerbolte’ ai ebinom de timül, das äprimom studi Vpa, stunidan mu lanälik ä slopan fiedik Vpa. Dub vobods omik nem oma ai obleibon lailifön in jenav Vpa.
REDAK.
Se Volapükagased pro Nedänapükans. Yel: 1939. Pad: 47.
NUNS.
Volapükaklub valemik Nedänik.
Edeadom:
söl: ‘J. G. C. P. Peerbolte’ in ‘Zaltbommel’ (Nedän).

Diläd valemik feda Vpaklubas.
Kädan diläda val. feda: ‘J. G. M. Reynders Sr.’ in ‘Den Haag’ (Nedän), ‘Goudsbloemlaan’: 120. Potakal: 199061 begom limanes ut kluba at, kels no nog epelons limanamamonis okas pro yel: 1939 e mögädo i yelas büikum, ad dunön nu nog atosi.

Peselons ünü foldil 2id yela: 1939 Vpamäks 200.
Se Volapükagased pro Nedänapükans. Yel: 1939. Pad: 48.
VOLAPÜK E NOLAV.
Äsä sevoy, latin ebinon dü tumyels mödik pük nolava. Lebuks nolavik veütik pälautons in latin. Lönanems mödik igo pälatinons; somo els ‘Hugo Grotius’, ‘Carolus Linnaeus’, ‘Andreas Vesalius’, ‘Confucius’, ‘Avicenna’, … binons lä obs sevädikums, ka nems rigik. Do latin nog ai lonöfon as pük  bevünetik nolava, e jäfüdavöds kludo nog ai tonons in pük et, geb valemik latina ga emoikon pianiko löliko ün tumyel XIXid. Atimo penots nolavik mödikün palautons fa lautans in pük lönik onas, ed, if no pelautons ini bal natapükas mu pepakölas, mutons patradutön ini bal u plu bal pükas et, ad givön lebukes et sevädi mödikum. Bo pidoy-la, das latin no plu labülon in nolav pladi, keli älabülon vönädo, jenöfot it ye no binon dotabik. Steifs ad gebön latini dönu as kosädapük bevünetik emiplöpons jünu. Neod kosädapüka somik ye bleibon dabinön. No kanobs nelabön in vol nolavik kosädapüki valemiko suemoviki. Dalabobs läbiko in Vp. püki, kel binon patiko pötik pro disein et, e kel kanon pagebädön vemo fasiliko fa nolavans. Vp. labon, e dub konyug lölöfik värba, e dub dakip deklinafomas kil: genitif, datif e kisatif, e dub süntag kuratiko pelonöl oka, bosi latina, ab ko dist at, das gramat onik binon mu vemo fasilikumo lärnovik, ka ut latina. No kanobs kluo nedunön ad konsälön nolanes jäfüdas valik nolava, e fe i valemo täläktanes valik, ad studön Vpi ed ad gebön püki et in kosäd valemik e pro notükam vobodas onsik.
REDAK.
Se Volapükagased pro Nedänapükans. Yel: 1939. Pad: 50.
NUNS.
Volapükaklub valemik Nedänik.
Ladets nulik:
söl: ‘K. Hekelaar’ in ‘Eindhoven’ (Nedän) ‘Musschenbroekstraat’: 63.
söl: ‘A. N. De Jong, W.P.zn.’ in ‘Soerabaja’ (Yafeän) ‘Van Hoogendorplaan’: 111.

Peselons ünü foldil 3id yela: 1939 Vpamäks 100.
Se Volapükagased pro Nedänapükans. Yel: 1939. Pad: 55.